AMSTERDAM - Wetenschappers ontwikkelen een vaccin dat immuunsysteem traint om darmkanker aan te pakken.

Amerikaanse wetenschappers van de Universiteit of Pittsburgh publiceren hun vondst dinsdag in Cancer Prevention Research.

Het vaccin is zo ontwikkeld dat het het immuunsysteem aanleert om poliepen aan te pakken. Poliepen zijn zo goed als altijd het voorstadium van darmkanker. In eerste instantie is zo’n poliep goedaardig, maar zodra de cellen erin nog een paar extra mutaties opstapelen, kan het zich ontwikkelen tot een kanker.

Poliepen worden specifiek gekarakteriseerd door overproductie van een bepaald eiwit, het MUC1-eiwit. De Amerikanen speelden daarop in door het immuunsysteem zo te trainen dat het cellen met MUC1 aanvalt. Op die manier wordt de poliep vernietigd en kan de kanker in de kiem gesmoord worden.

Op dieren getest

Zulke vaccins waren al eerder in dieren getest, maar dit onderzoek is het eerste waarbij mensen werden gevaccineerd. De onderzoekers gebruikten 39 vrijwilligers met een voorgeschiedenis van poliepen die daardoor een verhoogd risico hadden op darmkanker.

Bij 44 procent van de patiënten werkte het vaccin goed en viel het immuunsysteem poliepen aan. De onderzoekers denken dat ze bij de overige vrijwilliger te laat waren, waardoor de kanker in wording al te veel imuunonderdrukkende cellen had geproduceerd.

Dat maakte het vaccin bij deze patiënten waardeloos.

De Amerikanen hopen hun experiment binnenkort te herhalen bij een grotere groep patiënten om de resultaten te bevestigen. Ook denken ze dat dit type vaccin uitgebreid kan worden naar andere kankersoorten: MUC1 is namelijk tevens betrokken bij het ontstaan van onder andere borst-, alvleesklier- en prostaatkanker.