AMSTERDAM - Een experimenteel vaccin voor mensen met het hiv-virus, laat het aantal hiv-virussen in het bloed tijdelijk dalen.

Dat schrijven onderzoekers uit onder andere Spanje vandaag in Science Translational Medicine.

Het nieuwe vaccin is niet bedoeld om een hiv-infectie te voorkomen, maar om mensen met een bestaande hiv-infectie te genezen. Dat heet een therapeutisch vaccin. Het vaccin traint het afweersysteem om het hiv-virus aan te pakken.

Het vaccin zou in de toekomst een alternatief kunnen worden voor hiv-remmende medicijnen. Zulke hiv-remmers werken goed, maar hebben als nadeel dat ze levenslang geslikt moeten worden en bijwerkingen hebben.

Proef

Er deden 36 met hiv geïnfecteerde proefpersonen mee die hiv-remmers slikten en nog geen aids hadden. Vierentwintig proefpersonen kregen drie maal het nieuwe vaccin ingespoten. De overige twaalf proefpersonen kregen drie keer een nep-vaccin. Daarna stopte iedereen met het nemen van hiv-remmers.

Ongeveer de helft van de proefpersonen die het echte vaccin kregen, had 12 weken na het stoppen met de hiv-remmers een significant kleinere hoeveelheid hiv-virus in het bloed dan tijdens het nemen van de medicatie.

Na 24 weken was dat nog bij een derde van de proefpersonen zo. Ter vergelijking: bij mensen met nep-vaccinaties was dat respectievelijk 9 procent en 0 procent.

Effect

Het effect zwakte snel af. Na 36 weken was er geen verschil meer tussen mensen die het echte vaccin of het nep-vaccin hadden gekregen. Met het nieuwe vaccin lukt het dus niet om het virus definitief op te ruimen en hiv-geïnfecteerden te genezen. Het vaccin had geen ernstige bijwerkingen.

De onderzoekers maakten het vaccin met hiv-virussen die ze uit de proefpersonen zelf isoleerden. Ze inactiveerden deze virussen door ze te verhitten en plakten ze op een bepaald type afweercellen, dendritische cellen. Het geheel spoten ze weer in bij de proefpersonen.

De dendritische cellen alarmeren vervolgens bepaalde witte bloedcellen, waarna een grootscheepse afweerreactie op gang komt om het hiv-virus te bestrijden.

Volgens de onderzoekers is dit het best werkende therapeutische vaccin tegen hiv tot nu toe. Ze hopen dat het vaccin verder ontwikkeld kan worden tot een bruikbare behandeling.