AMSTERDAM - Een vruchtbare vrouwtjesvogel reageert op mannelijke vogelzang zoals een mens op prettige muziek. Een mannetjesvogel reageert op die muziek als een mens op vervelende muziek.

Dat melden biologen van de Emory Universiteit in Atlanta in het tijdschrift Frontiers in Evolutionary Neuroscience.

Al sinds Darwin vragen biologen zich af of zang bij vogels dezelfde functie heeft als muziek bij mensen. Vaak is daarbij gekeken naar de melodie en het ritme van de zang, maar uiteindelijk ligt de schoonheid van klanken in het gehoor van de ontvanger.

Uit onderzoek met menselijke proefpersonen is gebleken dat het lichaam van iemand die prettige muziek luistert dopamine aanmaakt, dat het beloningscentrum van de hersenen prikkelt.

Mussen

De Amerikanen bestudeerden het effect van mannelijke vogelzang bij mussen. Ze maten de activiteit van de mussenhersenen door labeltjes te hangen aan stukjes DNA die actief waren in specifieke hersengebieden, waaronder het beloningssysteem van de vogel.

Ze lieten de vogels, mannetjes en vrouwtjes, gezang horen van andere mannetjes. Daarbij manipuleerden ze de hormoonspiegels van de vogels om hen in de stemming te brengen: de helft van de vrouwtjes kreeg het vrouwelijke geslachtshormoon waardoor ze 'vruchtbaar' werden, de helft van de mannetjes kreeg testosteron waardoor ook zij 'zin kregen'.

Actief

Bij de 'vruchtbare' vrouwtjes bleken de gebieden in de hersenen geactiveerd te worden die vergelijkbaar zijn met die delen die bij ons actief worden als we prettige muziek horen. De hersenen van de niet-hormonaal gestimuleerde vrouwtjes vertoonden minder activiteit.

Bij mannetjes met extra testosteron, lichtten minder delen op dan bij de vrouwtjes, wat een patroon gaf dat vergelijkbaar is met de reactie van een mens op vervelende muziek.

Lonen

Het is niet verwonderlijk dat juist bij de vruchtbare vrouwtjes het beloningscentrum wordt geactiveerd. Voor hen loont hen immers om te luisteren naar potentiële partners.

Dat de mannetjes het gezang vervelend vonden is ook niet gek: zij worden gedwongen te luisteren naar de kunsten van een concurrent.De onderzoekers benadrukken dat de hersenactiviteit veel uitgebreider is dan bij andere seksuele signalen in het dierenrijk.

Helemaal hetzelfde als muziek is vogelzang dus niet. Muziek lijkt universeler – ook vrouwen die niet in hun vruchtbare periode zijn en mannen genieten ervan. Al bewijst menig popster dat het met name vruchtbare vrouwen zijn waarbij hun klanken in de smaak vallen.