Oervogels hadden simpele vleugels

AMSTERDAM - Vogels stammen af van dinosauriërs die steeds meer in bomen leefden. Dat blijkt uit analyse van gefossiliseerde, primitieve vleugels van vogelachtige dinosauriërs. 

Onderzoekers van verschillende universiteiten uit Noord-Amerika, China en Europa beschrijven hun bevindingen donderdag in het tijdschrift Current Biology

Nicholas Longrich van de Yale Universiteit legt uit dat er lang werd gedacht dat de moderne vleugel min of meer al bestond vanaf het Jura, tussen de 200 en 150 miljoen jaar geleden, tot aan nu.

Uit dit onderzoek blijkt dat in vergelijking met moderne vogels de prehistorische luchtruimbevolkers uit de geslachten Anchiornis (dinosauriërs met vogeltrekjes) en de latere Archaeopteryx (vogelachtigen), toch echt een ander soort vleugels hadden.

Rangschikking

Longrich: “Het ziet er naar uit dat vroege vogels primitiever waren dan gedacht en dat er veel meer overgangsvormen waren die vogels aan dino’s koppelen. We zien de vleugels langzaam steeds geavanceerder worden: van Anchiornis naar Archaeopteryx naar de latere vogels.”

Het belangrijkste verschil tussen vleugels van moderne vogels en die van de vogelachtige dino en de vleugels van de Archaeopteryx zit in de rangschikking van de veren.

De Archaeopteryx heeft een vreemd ontwerp van verschillende lagen lange vlieg-veren, terwijl de Anchiornis heel veel simpele, strookvormige veertjes heeft die elkaar overlappen. Dat laatste heeft in de verte iets weg van hoe pinguïnvleugels eruit zien.

Zweefvliegen

Vroege vleugels werkten mogelijk goed voor zweefvliegen en misschien voor primitief fladderen bij hoge snelheden. De veren op deze vleugels konden niet scheiden en draaien zoals een moderne vogel wel kan doen. Met lage snelheid vliegen en opstijgen vanaf de grond waren moeilijk of misschien zelfs onmogelijk.

De wetenschappers denken dat de insteek van veren in vleugels bij moderne vogels geëvolueerd is in een periode van een paar tientallen miljoenen jaren en daarna weinig meer veranderde voor de afgelopen 130 miljoen jaar.

Volgens de onderzoekers lijkt de evolutie van veren begonnen te zijn voor isolatie. Daarna werden ze mooier en meer voor uiterlijk vertoon. De glimmende veren bleken weer prima te functioneren voor glijden door de lucht en pas daarna kwam iets wat wij nu zien als vliegen door fladderen met de vleugels.

Lees meer over:

Dagelijkse nieuwsbrief

Dagelijkse nieuwsbrief
Elke ochtend rond 6.00 uur weten wat het nieuws wordt?
Tip de redactie