UTRECHT - Geef de steeds terugkerende nachtmerrie een gelukkig einde en de nare droom zal niet meer terugkomen. Deze behandelmethode voor mensen die regelmatig nachtmerries hebben, is overgewaaid uit de Verenigde Staten en lijkt ook hier te werken.

Dat zegt Jaap Lancee van de Universiteit Utrecht waar hij onderzoek doet naar nachtmerries en slapeloosheid.

Nachtmerries kunnen gebaseerd zijn op waargebeurde, traumatische ervaringen. Maar het kan ook dat er geen duidelijk aanwijsbare reden voor is.

''We spreken dan van thematische nachtmerries. Die nare dromen gaan vaak over een bepaald thema, zoals een achtervolging of een dierbare verliezen", aldus Lancee.

Superman

In zijn behandeling laat hij de mensen een ‘gelukkig’ einde bedenken, opschrijven en daar actief over nadenken. ''Stel dat je droomt dat je wordt achtervolgd door een enge man. Verander het verhaal dan door te bedenken dat je die man op zijn neus slaat, of een gezellig praatje met hem gaat maken, of dat je wegvliegt als Superman. In dromen kan alles."

Het gebeurt volgens Lancee zelden dat het ‘nieuwe verhaal’ gedroomd wordt. ''Meestal komt de betreffende nachtmerrie niet meer terug."

Of die thematische nachtmerries toch een reden of oorzaak hebben, of de dromer iets duidelijk willen maken, hangt volgens Lancee af van aan wie je het vraagt.

''Ik denk dat het vaak geen dieper liggende oorzaak heeft. Maar ik weet dat er vakgenoten zijn die er vanuit gaan dat nachtmerries altijd een betekenis hebben."

Nachtmerriestoornis

Zo’n 2 tot 5 procent van de volwassen bevolking heeft een nachtmerriestoornis, dat wil zeggen dat zij minstens één keer per week een nachtmerrie hebben.

Gemiddeld één op de tien mensen heeft iedere maand een nachtmerrie. Vrouwen dromen vaker vervelend dan mannen. Kinderen hebben meer nachtmerries dan volwassenen, maar groeien daar vaak overheen als ze ouder worden.

Slaapproblemen en nachtmerries zijn volgens Lancee een ondergeschoven kindje in de medische wetenschap.

Dossier

''Van de mensen met een psychiatrische stoornis heeft ongeveer 30 procent last van nachtmerries, maar niemand van hen heeft het in het dossier staan. Hulpverleners vragen er niet naar of denken dat het erbij hoort." Lancee: ''Het gebruik van medicijnen kan samenhangen met nachtmerries."

Hoewel er nog veel onduidelijkheid is over slapen en nachtmerries, merkt Lancee dat er de laatste jaren wel meer aandacht voor is.

Zaterdag spreekt hij samen met vakgenoten op een symposium over nachtmerries in Amsterdam. Hij bespreekt dan onder meer zijn nieuwe behandelmethode voor het herschrijven van dromen.