Makaken hebben bij voorkeur stiekeme seks

AMSTERDAM - Makaken paren niet als er omstanders naar ze kijken. Ze hebben liever stiekeme seks, waar en wanneer ze maar kunnen.

Dat blijkt uit onderzoek van Anne Overduin-de Vries en collega’s van het Biomedical Primate Research Centre in Rijswijk. De resultaten staan in Behavioral Ecology and Sociobiology.

Krabbenetende makaken (Java-apen, Macaca fascicularis) beconcurreren elkaar hevig als het om seks gaat. Ze leven in groepen met een dominant mannetje en vrouwtje, met daarbij vele apen die lager in rang zijn. De vrouwtjes paren met opzet met zoveel mogelijk mannetjes en niet alleen met het dominante mannetje.

Maar dat doen ze alleen uit het zicht van alle andere apen, blijkt nu uit onderzoek. De biologen observeerden 15 vrouwtjes en 7 mannetjes die zich af konden zonderen in één van drie gezamenlijke ruimtes.

Vooral mannetjes maar ook vrouwtjes blijken zodra ze een paartje betrappen tijdens de seks, het koppel lastig te vallen en uit elkaar te halen.

Claimen

Mannetjes doen dat om de vrouwtjes voor zichzelf te claimen. Vrouwtjes doen het waarschijnlijk om te zorgen dat er niet te veel baby’s geboren worden in de groep.

De apen anticiperen op deze aanvallen. Ze blijken nauwelijks seks te initiëren als het dominante mannetje ze kan zien. Ook als er lager geplaatste mannetjes of vrouwtjes van welke rang dan ook in het zicht zijn, paren makaken weinig.

Zowel het mannetje als het vrouwtje houden de omgeving in de gaten tijdens de seks. Mannetjes paren sowieso niet als een groepsgenoot toekijkt. Vrouwtjes blijken zich alleen door het alfa-mannetje of door andere vrouwen te laten weerhouden van seks.

Tactisch

De onderzoekers keken of de koppels tactisch te werk gaan en zich met voorbedachte rade afzonderen. Bijvoorbeeld dat de ene aap wegloopt en de andere aap kort daarna volgt. Dat was niet het geval.

Waarschijnlijk zijn de apen opportunistisch. Ze paren vooral op plekken wat verder weg van het alfa-mannetje, in de periferie van de groep, waar zich de mannetjes ophouden die lager in rang zijn. Zodra zich een kans voordoet om ongezien te seksen, grijpen ze die.

Lees meer over:

Dagelijkse nieuwsbrief

Dagelijkse nieuwsbrief
Elke ochtend rond 6.00 uur weten wat het nieuws wordt?
Tip de redactie