UTRECHT – Menselijke hersenen bieden tijdens het uitvoeren van mathematische taken even geen toegang tot persoonlijke herinneringen.

Dit zeggen onderzoekers van de Amerikaanse universiteit Stanford, naar aanleiding van eigen onderzoek, dat maandag verscheen in wetenschapsblad PNAS.

Volgens hen bevindt de schakelaar tussen zulke denkprocessen zich in de zogeheten 'posterior medial cortex' of PMC, een specifiek centrum ongeveer in het midden van het menselijk brein, waar beide hersenhelften bij elkaar komen.

Dit hersencentrum wordt vooral ingeschakeld bij introspectieve activiteiten. Zo neemt de activiteit toe wanneer mensen proberen hun ontbijt weer voor de geest te halen, of tijdens dagdromen. Bij een narcistische persoonlijkheidsstoornis, waarbij mensen overmatig over zichzelf nadenken, zou overactiviteit in de PMC een belangrijke rol kunnen spelen, vermoeden andere Amerikaanse neurologen.

Hersenprioriteit

De Stanford-onderzoekers denken nu echter dat de posteromediale cortex niet hoog in de hiërarchie van de verschillende hersendelen staat. Wanneer andere hersencentra activeren, kan dit de elektrische circuits in de PMC platleggen en daarmee 'aangeven' dat het nodig is te focussen op zaken die buiten de eigen persoon liggen.

Zo verdween plotseling alle hersenactiviteit in de PMC wanneer proefpersonen een eenvoudige rekensom moesten uitvoeren.

Hoe actiever een neurologisch circuit wordt tijdens autobiografische herinneringen, hoe sterker de activiteit rond die hersencellen werd onderdrukt tijdens een wiskundige opdracht, zegt hoofdonderzoeker Josef Parvizi. "Het is daarmee onmogelijk beide taken tegelijk uit te voeren."

Grijs gebied

De posterior medial cortex wordt nog relatief slecht begrepen door neurologen, omdat het te diep ligt om met conventionele scanmethoden, zoals de MRI, goed te onderzoeken.

De nieuwe inzichten zijn tot stand gekomen door medewerking van een groep epilepsiepatiënten, die voor de behandeling van hun ziekte electroden onder hun schedel en tussen de twee hersenhelften geplaatst kregen. Met zulke sensoren kan ook op grote diepte zeer nauwkeurig hersenactiviteit worden gemeten.