AMSTERDAM - Gentherapie in muizen herstelt het reukvermogen en biedt hoop voor mensen die sinds de geboorte niet (goed) kunnen ruiken.

Dat schrijven onderzoekers de Universteit van Michigan uit de Verenigde Staten in het blad Nature Medicine.

Het genezen van aangeboren anosmie, de medische term voor levenslang niet kunnen ruiken, kan ook helpen bij het onderzoek naar andere aandoeningen die te maken hebben met problemen met de trilharen.

Trilharen (cilia) zijn kleine haarvormige structuren op het oppervlak van cellen door het hele lichaam. Ze kunnen te maken hebben met veel verschillende aandoeningen, van de nieren tot de ogen.

Trilharen

De wetenschappers konden de reukfunctie via gentherapie herstellen door de neuronen die te maken hebben met reuk, aan te zetten en nieuwe trilharen te laten groeien.

De muizen in de studie hadden allemaal een bepaald genetisch defect, waardoor een kapot eiwit met de naam IFT88 ervoor zorgde dat er te weinig trilharen in het lichaam van de muizen zaten. Deze muizen zijn vaak ondervoed en gaan vroeg dood. Bij mensen is hetzelfde genetische defect ook dodelijk.

Andere genen

Door het bewerken van normale virussen, zoals die zorgen voor een verkoudheid, kunnen andere genen in lichaamscellen gebouwd worden. Op deze manier konden de onderzoekers de goede IFT88-genen in de cellen van de muizen krijgen. Als gevolg daarvan groeiden nieuwe cilia aan.

Slechts veertien dagen na de behandeling hadden de muizen 60 procent meer lichaamsgewicht.

Aangeboren

De onderzoekers benadrukken wel dat het nog een tijd duurt voordat de behandeling op mensen toegepast kan worden en dat deze behandeling waarschijnlijk alleen werkt bij mensen met een genetische, dus aangeboren, afwijking.

In Nederland kunnen tussen de 250.000 en 300.000 mensen niet of niet goed ruiken, maar dit heeft meestal niet met een genetische afwijking te maken. Toch hopen de onderzoekers dat deze doorbraak zorgt voor beter begrip van anosmie op cellulair niveau.