AMSTERDAM - Een extreem compacte dubbelster op 3000 lichtjaar afstand van de aarde,  blijkt energie te verliezen op een wijze die in overeenstemming is met Einsteins relativiteitstheorie.

De dubbelster bestaat uit twee witte dwergen die elke 13 minuten op kleine afstand om elkaar heen draaien. De twee sterren, qua grootte vergelijkbaar met de aarde, staan op een onderlinge afstand van ruim 100.000 km - één derde van de afstand aarde-maan.

Ze hebben echter een massa die vergelijkbaar is met die van de zon. Twee grote massa's die zo sterk versneld worden, produceren volgens Einsteins relativiteitstheorie zwaartekrachtsgolven - verstoringen in de structuur van de ruimtetijd die zich met de lichtsnelheid voortplanten.

Als gevolg daarvan verliest het stelsel energie, en moet de onderlinge afstand geleidelijk aan steeds kleiner worden. Een soortgelijke baankrimp is eerder al gedetecteerd in de radiosignalen van twee dubbele neutronensterren.

Nu is het verschijnsel voor het eerst aangetoond op zichtbare golflengten, bij een dubbele witte dwerg. De omlooptijd van de twee witte dwergen, die afgeleid kan worden uit nauwkeurige tijdstipmetingen van hun onderlinge bedekkingen, blijkt zes seconden kleiner te zijn geworden in de loop van een jaar.

Naar verwachting zullen de twee sterren over ongeveer twee miljoen jaar met elkaar in botsing komen.