AMSTERDAM – Bij de uitbraak van een ziekenhuisbacterie, kan DNA-analyse van die bacterie verdere verspreiding voorkomen.

Dat concluderen Amerikaanse onderzoekers donderdag in Science Translational Medicine.

Ze bestudeerden de uitbraak van de ziekenhuisbacterie Klebsiella pneumoniae die in 2011 plaatsvond in het ziekenhuis in New York van de Amerikaanse National Institutes of Health.
Achttien mensen raakten besmet, waarvan er zes overleden.

Wanneer er op een afdeling meerdere besmettingen na elkaar plaatsvinden, stelt de afdeling ziekenhuishygiëne een onderzoek in om de verspreiding in kaart te brengen en de bron te vinden.

Samples

Zo'n onderzoek onthulde in dit geval niet hoe de bacterie van de ene naar de andere patiënt was overgesprongen. Bij zo'n onderzoek worden samples genomen bij de patiënten en op apparatuur die met de patiënten in aanraking is geweest.

Die samples worden onderzocht op resistentie naar antibiotica en er wordt een eenvoudige DNA-analyse uitgevoerd.

In kaart

Om toch te achterhalen hoe de verspreiding ondanks hygiënemaatregelen kon doorgaan, brachten de onderzoekers het DNA van de bacteriën afkomstig van alle patiënten volledig in kaart. Omdat het DNA van deze bacterie nauwelijks beschermd is tegen het optreden van mutaties, treden zulke DNA-veranderingen snel op.

Zo snel, dat de onderzoekers op basis van de verschillen konden concluderen welke route de bacterien hadden genomen van de eerste naar de laatste patiënt. De gebruikelijke DNA-analyse maakt deze patronen niet duidelijk, omdat die met een veel lagere resolutie naar het genetisch materiaal kijkt.

Zwak immuunsysteem

Van patiënt 1 was de bacterie naar patiënt 3 gegaan, vervolgens naar patiënt 2, die door een zwak immuunsysteem eerder ziek was geworden dan patiënt 3. Patiënt 4 werd niet besmet door patiënt 2 of 3, maar door patiënt 1. De onderzoekers ontdekten dat de besmettingshaard een ventilator was. Die was weliswaar goed was schoongemaakt, maar blijkbaar onvoldoende.

Het in kaart brengen van DNA gaat steeds sneller en wordt steeds goedkoper. Volgens de onderzoekers is de techniek daarom een geschikt middel om ziekenhuisuitbraken zo snel mogelijk een halt toe te brengen, doordat ziekenhuishygiënisten verspreidingspatronen en bron sneller kunnen identificeren.