PALERMO – Drie verschillende kankeronderzoeksgroepen hebben het voor elkaar gekregen kankerstamcellen te volgen terwijl ze tumoren vormden.

De publicaties van onder meer een groep van het UMC Utrecht onder leiding van Hans Clevers verschenen woensdag in een artikel in Science en twee in Nature.

De bevindingen bevestigen het idee dat tumoren ontstaan uit een kleine groep ontspoorde cellen en dat de sleutel tot het vernietigen van deze gezwellen ligt in het uitschakelen van deze cellen.

Deze stamcellen maken andere typen kankercellen, zoals gewone stamcellen gewone weefselcellen maken zoals huidcellen, spiercellen en levercellen.

Schadelijk

In eerder onderzoek was aangetoond dat niet alle kankercellen even schadelijk zijn, door verschillende losse cellen uit een tumor van de ene muis in te spuiten bij de andere muis. Uit sommige cellen groeide wel een nieuwe tumor, uit andere niet. Niet alle kankeronderzoekers waren overtuigd. Het zou ook kunnen dat sommige kankercellen de transplantatie niet overleven.

In een van de studies markeerden de onderzoekers met een soort vlaggetjes die wel op stamcellen maar niet op gewone cellen blijven zitten, de vermoedelijke stamcellen in muizenhersentumoren. Chemotherapie doodde alleen de niet-stamcellen. Gebruikten de onderzoekers daarnaast een genetische truc, dan stierven ook de stamcellen en kwam de tumor niet terug.

Ontspoorde cellen

De andere groepen gebruikten vergelijkbare technieken in darm- en huidtumoren en kwamen tot dezelfde conclusie: tumoren ontstaan uit ontspoorde cellen, die kwalijker zijn dan de cellen die ze door celdeling produceren.

Wanneer hetzelfde geldt voor andere tumoren zou het ook grote gevolgen hebben voor het evalueren van bestraling en chemotherapie. In plaats van te kijken of de tumor is gekrompen, zal specifiek gekeken kunnen worden of de echte boosdoeners, de kankerstamcellen, geëlimineerd zijn.

De onderzoekers zijn inmiddels druk bezig manieren te testen om de kankerstamcellen gericht te doden.