UTRECHT – Acht procent van de olympische duursporters heeft last van astma. Het is daarmee de meest voorkomende chronische ziekte onder de atleten.

Dit concludeert Kenneth Fitch, een onderzoeker van de Universiteit van West-Australië op basis van medische gegevens van deelnemers aan de laatste vijf Olympische Spelen. De atleten die momenteel actief zijn in Londen, zijn niet in de studie meegewogen.

Een duidelijke verklaring voor de luchtwegklachten heeft Fitch niet. Wel valt het hem op dat de luchtwegklachten vaak op latere leeftijd zijn ontstaan, wat er volgens hem op duidt dat jarenlange intensieve inspanning – mogelijk in een vervuilde omgeving – de aandoening in de hand werkt.

Met name duursporters zouden relatief vaak last hebben van astma of gevoelige luchtwegen – en dit geldt zowel bij de zomerspelen als de winterspelen.

Dweilmachines

Van duursporters bij de winterspelen kan Fitch zich voorstellen dat astmatische klachten ontwikkelen door het inademen van grote hoeveelheden koude lucht. En indoor schaatsers kunnen mogelijk longklachten krijgen door zwevende deeltjes afkomstig van ijsdweilmachines, zo oppert hij.

Alhoewel astma bij niet-sporters veelal nadelig is voor het zuurstofvermogen, hebben astmatische topsporters gemiddeld geen nadeel ten opzichte van andere atleten.

Astmakampioenen

In tegendeel, uit de statistieken zou blijken dat olympiërs met de aandoening structureel succesvoller zijn in duursporten dan hun ‘gezonde’ collega’s – en dat veel grote kampioenen in atletiek, zwemmen, wielrennen en schaatsen astmapatiënten zijn.

Boze tongen beweren dat dit komt door astmamedicatie – middelen waarmee patiënten vernauwde luchtwegen weer kunnen verwijden – en dat daarom de astmacijfers zo hoog zijn. Sporters zouden de aandoening veinzen, in de hoop in aanmerking te komen voor een doktersrecept.

Concurrentievoordeel

De Australiër denkt niet dat die gedachte terecht is. Hij verwijst naar ander onderzoek dat volgens hem stelt dat de medicatie waarmee vernauwde luchtwegen weer verwijden niet voldoende prestatiebevorderend is het waargenomen concurrentievoordeel van astmatische sporters te verklaren.

Hij houdt daarom de mogelijkheid open dat astma bij atleten ofwel een teken is van een relatief grote trainingsomvang of dat gevoeligheid voor de longaandoening gepaard gaat met nog onbekende andere genetische eigenschappen, die bij duursport juist van pas kunnen komen.

Het onderzoek is gepubliceerd in het British Journal of Sports Medicine.