UTRECHT – Fluoxetine, beter bekend onder de merknaam Prozac, blijkt onverwacht tevens inzetbaar in de strijd tegen een groep gevaarlijke virusinfecties.

Anitdepressivum Prozac bleek bij toeval de juiste molecuulstructuur te hebben om het voortplantingsmechanisme van de virusgroep te blokkeren, hebben Amerikaanse nano-onderzoekers ontdekt.

De meest bekende van deze zogeheten enterovirussen, of ssRNA-virussen, is de veroorzaker van de ziekte polio. Die virusbesmetting veroorzaakte tot halverwege de 20e eeuw op grote schaal kinderverlamming, maar is dankzij brede vaccinatiecampagnes inmiddels vrijwel uitgeroeid.

Dodelijke infecties

Andere leden van de zeer omvangrijke virusgroep veroorzaken echter nog steeds dodelijke infecties, zoals hersenvliesontsteking en bloedvergiftiging, en ontstekingen van de longen, de lever of het hartzakje. Er bestaan tot nog toe geen standaardbehandelingen met antivirale medicijnen die bij zo’n besmetting de overlevingskansen van patiënten verhogen.

Als het zou lukken een chemische verbinding te vinden die aan het virus kan hechten, is het wellicht ook mogelijk om hiermee snelle verspreiding te saboteren, zo dachten de Amerikanen.

Nanopuzzelstukjes

Enterovirussen zijn echter erg klein van formaat, wat de kans op een succesvolle match verkleind. De onderzoekers hebben daarom een computermodel laten zoeken door een ‘bibliotheek van kleine moleculen’ in de hoop toch een passend chemisch puzzelstukje te vinden.

Prozac en een sterk verwante verbinding (norfluoxetine) kwamen bij toeval als mogelijke match naar boven, en in een testomgeving bleek bij toediening van beide stoffen de productie van virus-RNA nadrukkelijk kleiner te worden.

"De ontdekking is wetenschappelijk zeer significant", zegt Robert Darnoiseaux van het California Nanosystems Institute, een van de auteurs. "Ons vervolgonderzoek zal zich nu onder andere richten op het ontdekken van eventuele antivirale werking van medicijnen uit dezelfde klasse als fluoxetine."

De resultaten zijn gepubliceerd in het vakblad Antimicrobial Agents and Chemotherapy.