AMSTERDAM - Stammen van een kippenherpesvirus die zijn gebruikt in vee-vaccins, hebben samen kwaadaardige nieuwe stammen gevormd.

Die stammen hebben inmiddels het leven geëist van duizenden kippen, schrijven wetenschappers van de Universiteit van Melbourne vrijdag in Science.

Vaccinatie is in feite een opzettelijke besmetting met een virus, die het gevaccineerde dier of de gevaccineerde persoon niet ziek maakt, maar wel diens immuunsysteem aanzwengelt.

Hierdoor slaat het afweersysteem karakteristieken van de indringer op in zijn geheugen, om bij een volgende besmetting snel en adequaat in actie te kunnen komen.

Verzwakte virussen

Bij vaccinatie wordt vaak gebruik gemaakt van verzwakte virussen, die zich nog wel kunnen vermenigvuldigen, maar hun gastheren normaal gesproken niet ziek maken en niet kunnen overspringen van het ene naar het andere individu.

De twee in Australië ontstane virussen doen die laatste twee dingen wel. Kippenherpes veroorzaakt lichte tot zware luchtweginfecties - vandaar de gewoonte om te vaccineren. De sterfte onder de met de nieuwe virusstammen besmette kippen liep op tot ruim 17 procent. Overigens is geen van deze herpesvirussen gevaarlijk voor de mens.

Sterk verwant

Door het DNA van drie in Australië gebruikte herpesvaccinvirussen te vergelijken met dat van de nieuw ontstane stammen, ontdekten de onderzoekers dat deze virussen sterk verwant zijn en de gevaarlijke stammen waarschijnlijk nazaten zijn van de vriendelijke vaccinvirussen. Deze variant ontstond door uitwisseling van DNA tussen de drie vaccinvirussen.

De onderzoekers waarschuwen dat het ontstaan van dit soort virussen uit vaccinstammen weliswaar uitzonderlijk is, maar dat het wel degelijk kan vóórkomen en dat de gevolgen ernstig kunnen zijn. Ze zetten hun vraagtekens bij het naast elkaar gebruiken van verschillende vaccins op basis van verzwakte virussen.