Tuimelaars lijken meer op de mens dan we dachten

AMSTERDAM - Nieuw onderzoek heeft aangetoond welke genen verantwoordelijk zijn voor het ver ontwikkelde brein van de tuimelaar (een dolfijnensoort).

De stofwisseling van deze dolfijn is er volledig op afgestemd.

De onderzoekers van het Amerikaanse Center for Molecular Medicine and Evolution beschrijven hun bevindingen deze week in het tijdschrift Proceedings of the Royal Society B.

Genen

Door rond de 10.000 genen van de tuimelaar te vergelijken met die van negen andere dieren (koe, paard, hond, muis, mens, olifant, buidelrat, vogelbekdier en kip) konden de onderzoekers uitvinden waarin de dolfijn zich genetisch gezien onderscheidt van de rest.

De wetenschappers bestudeerden de mutaties, genetische veranderingen, waarbij ze keken naar genen die ‘in ontwikkeling’ waren. Dat gaat om genen die in de loop der generaties flink veranderd zijn. Dit kan men zien door ze te vergelijken met overeenkomstige genen van andere soorten.

Zenuwstelstel

Uit het onderzoek blijkt dat meer dan 200 genen drastisch veranderd zijn bij de dolfijnen. Zevenentwintig van deze hebben te maken met het zenuwstelsel, zoals de hersenen.

Een andere belangrijke verandering is zichtbaar bij de genen die te maken hebben met de stofwisseling. Dat lijkt niet onlogisch, want hersens gebruiken meer energie dan andere weefsels. De onderzoekers gaan ervan uit dat de stofwisseling eerst veranderde en pas daarna het grote brein ontstond.

Koe

Hoofdonderzoeker McGowen wil wel duidelijk maken dat we nog helemaal niet exact weten wat de afwijkende genen doen bij mensen of muizen (de best onderzochte zoogdieren, genetisch gezien) en nog minder bij dolfijnen. McGowen: "Het is mogelijk dat deze genen voor de fantastische cognitieve mogelijkheden zorgen bij dolfijnen, alles wijst in ieder geval wel in die richting."

Dolfijnen, die zo’n 70 miljoen jaar geleden afsplitsten van de tak waar onder andere de koe ook van afstamt, evolueren wel langzamer dan de meeste andere dieren, een eigenschap die ook bij andere zoogdieren met een grote herseninhoud te zien is. Er zijn bijvoorbeeld veel meer veranderingen in het DNA te zien bij de evolutionaire tak van de koe of het paard of de hond dan bij de dolfijn.

Dat laatste heeft mogelijk te maken met een andere benadering van het leven: dolfijnen, mensen en andere zeer intelligente zoogdieren krijgen minder jongen, waardoor de evolutie trager verloopt.

Lees meer over:

Dagelijkse nieuwsbrief

Dagelijkse nieuwsbrief
Elke ochtend rond 6.00 uur weten wat het nieuws wordt?
Tip de redactie