Röntgen-lichtecho gezien bij superzwaar zwart gat

AMSTERDAM - Met de Europese röntgentelescoop XMM-Newton zijn lichtecho's waargenomen rond een superzwaar zwart gat in de kern van het actieve sterrenstelsel NGC 4151. 

Superzware zwarte gaten worden omgeven door een extreem hete, rondwervelende materieschijf van waaruit gas het zwarte gat in wordt gezogen.

Die accretieschijf ligt weer ingebed in een zogeheten 'corona' van energierijke elektronen, die röntgenstraling uitzendt. Over de precieze structuur en afmetingen van die corona is echter niet veel met zekerheid bekend.

Zwaar

Met XMM-Newton zijn nu röntgen-lichtecho's waargenomen: uitbarstingen van röntgenstraling in de corona worden 'gereflecteerd' door geïoniseerde ijzeratomen in de accretieschijf rond het zwarte gat, dat ongeveer vijftig miljoen keer zo zwaar is als de zon.

Uit metingen van het tijdverschil tussen de oorspronkelijke uitbarsting en de lichtecho (ongeveer een half uur) concluderen sterrenkundigen nu dat de corona klein en compact is, en zich vlak bij het superzware zwarte gat bevindt. De waarnemingen, die gepubliceerd worden in Monthly Notices of the Royal Astronomical Society, werpen ook nieuw licht op de structuur van de accretieschijf.

Lees meer over:
Tip de redactie