AMSTERDAM - Het veelgebruikte bestrijdingsmiddel imidacloprid maakt bijen tot zoetekauwen. Mede daardoor zou het kunnen bijdragen aan de afname van de bijenpopulaties in de VS, maar ook in Nederland.

Dat concluderen biologen van de Universiteit van California in het juninummer van Journal of Experimental Biology.

Sinds een paar jaar vertonen bijenpopulaties in zowel de VS als Europa een schrikbarende afname. Daar zijn meerdere oorzaken voor aan te wijzen.

Het aantal bloemen dat de bijen van nectar kan voorzien neemt af en een hardnekkige parasiet, varroa, verzwakt de beestjes ernstig.

De laatste tijd wijzen steeds meer vingers richting bestrijdingsmiddelen. Imidacloprid verstoort de doorgifte van signalen in de insectenhersenen. Het wordt ingezet tegen mieren en kevers, maar lijkt ook op bijen een schadelijk effect te hebben. Dit onderzoek onderstreept dat.

Gulzig

De biologen stopten honingbijen die wel en niet waren blootgesteld aan het bestrijdingsmiddel in kleine hokjes met hun hoofdjes naar buiten. Vervolgens zetten ze de insecten suikerwater in verschillende concentraties voor. De imidaclopridgroep bleek geen trek te hebben in het minder zoete water, terwijl de andere bijen daar gulzig van dronken.

Waarschijnlijk verlaagt het middel de mate waarin de bijen opgelost suiker kunnen proeven. Daarvoor geldt een drempelwaarde. Deze kieskeurigheid zou de hoeveelheid voedsel die de bijen kunnen vergaren verminderen.

Dansen

Uit een ander experiment bleek dat vrije bijen die waren blootgesteld aan het bestrijdingsmiddel minder 'dansten' wanneer ze suikerwater aantroffen. Met dansen, een soort wilde beweging die de bijen met hun achterlijf maken wanneer ze terug zijn op de honingraat, seinen ze naar volkgenoten dat ze voedsel gevonden hebben. Vooral bij een lage suikerconcentratie dansten de bijen onder invloed van imidacloprid minder dan de nuchtere bijen.

Het effect blijkt alleen op de korte termijn te gelden: vierentwintig uur na de blootstelling vertoonde de bijen weer gewoon gedrag. Of bijen onder invloed van imidacloprid zoetere honing produceren is niet onderzocht.