Kans op infecties maakt pygmee klein

AMSTERDAM – Pygmeeën zijn zo klein omdat ze al hun energie in hun immuunsysteem en snelle voortplanting stoppen. Dat is nodig omdat in hun leefomgeving de kans op infecties erg groot is.

Onderzoekers van de Universiteit van Pennsylvania waaronder Nederlander Bart Ferwerda schrijven dat in PLoS Genetics.

Pygmeeën zijn mensen met een opmerkelijk postuur: volwassen mannelijke pygmeeën worden gemiddeld 1,50 meter lang, vrouwen 8 centimeter korter. Ze komen voor in tropische gebieden in West-Afrika, Azië en Latijns-Amerika. Gemiddeld worden ze zo’n twintig jaar oud.

Leefomstandigheden

Over het algemeen wordt aangenomen dat pygmeeën hun lengte hebben aangepast aan de tropische leefomstandigheden: een kleiner lichaam kan makkelijker warmte afstaan, heeft minder energie nodig, loopt door het kleinere lichaamsoppervlak een kleinere kans lastig gevallen te worden door ongedierte zoals muggen en biedt voordelen bij het jagen en verzamelen in een dichtbegroeid woud.

De onderzoekers uit Pennsylvania bestudeerden de genetische basis voor deze aanpassingen. Ze analyseerden DNA van 67 in Kameroen levende pygmeeën en dat van 58 mensen van een andere locale stam waarvan de leden gemiddeld 17 centimeter langer worden.

Levenscyclus

De lichaamslengte van de pygmeeën lijkt geen aanpassing op zich, maar een gevolg van andere aanpassingen. Die aanpassingen zijn allemaal te herleiden tot de kans op infectieziekten en het zo kort mogelijk houden van de levenscyclus.

De belangrijkste ontdekking was een strakker afgesteld immuunsysteem. Doordat het lichaam meer energie steekt in afweer, is er minder over voor onderhoud aan cellen, waardoor de pygmeeën sneller verouderen. Ook bleek dat bij de pygmeeën verschillende groeihormonen en signaalstoffen in de hersenen anders zijn afgesteld, waardoor ze eerder stoppen met groeien en sneller vruchtbaar worden.

Met al deze noodzakelijke evolutionaire aanpassingen bleef er weinig energie over om in groei te steken. Omdat dit geen nadeel opleverde in het oerwoud, bleven de pygmeeën klein.

Lees meer over:

Dagelijkse nieuwsbrief

Dagelijkse nieuwsbrief
Elke ochtend rond 6.00 uur weten wat het nieuws wordt?

NUwerk

Tip de redactie