AMSTERDAM - Vrouwtjesreuzenpanda's hebben maar 72 uur per jaar zin in seks. De mannelijke vruchtbaarheid is daar perfect op afgestemd, blijkt nu.

Amerikaanse biologen van het Smithsonian Conservation Biology Institute schrijven over die mannenpanda's in het nieuwste nummer van Biology of Reproduction.

Natuurbeschermers breken zich al jaren het hoofd over de voortplanting van de solitair levende knuffelbeesten. Ze worden met uitsterven bedreigd en dat komt mede door de moeizame voortplanting van de dieren.

De hete uurtjes van het vrouwtje vallen elk jaar in de lente, die in het leefgebied van de dieren duurt van februari tot mei. Naar de mannelijke vruchtbaarheid was nog niet eerder onderzoek gedaan.

Geslachtshormonen

De onderzoekers bestudeerden acht in een Chinees broedcentrum levende panda's drie jaar lang. Deze mannetjes bleken in oktober te beginnen met het aanmaken van grotere hoeveelheden geslachtshormonen, hun teelballen groeiden, en de concentratie zaadcellen van hun sperma steeg.

Al deze factoren bereikten hun maximum half april, wanneer de kans op een gewillig vrouwtje het grootst was. Ook begonnen ze naarmate april naderde voortplantingsgedrag te vertonen: ze zetten geursporen uit en probeerden vrouwtjes te lokken met hun roep.

Vruchtbaar

Kwamen ze tijdens de opbouwende periode een vrouwtje tegen, dan drongen ze zich niet op maar wachtten rustig tot hun moment was gekomen. Na half april daalden de hormoonspiegels weer en nam het libido van de mannetjes weer gestaag af. Eind juni waren ze weer even libidoloos als voor oktober.

Deze strategie zorgt er niet alleen voor dat de mannetjes onnodig energie aan voortplanting verspillen wanneer het vrouwtje toch geen zin heeft. Volgens de onderzoekers pieken de mannetjes op het juiste moment, waardoor hun sperma erg vruchtbaar is, vruchtbaarder dan dat van andere beersoorten. Zo is de kans groot dat ze die ene kans in het jaar ook verzilveren.

Dit onderzoek is ook van nut voor broedcentra en dierentuinen waar men met behulp van kunstmatige inseminatie pandababy's probeert te produceren. Die inseminatie kan het beste plaatsvinden met sperma dat het mannetje tussen januari en juni heeft aangemaakt, schrijven de onderzoekers.