UTRECHT – Ondanks het grotendeels zittende bestaan van veel moderne mensen, hebben wij in vergelijking met andere zoogdieren relatief goede aanleg als duuratleten.

Dit stelt een Amerikaanse onderzoeksteam onder leiding van de Universiteit van Arizona, in een nieuwe publicatie in het vakblad The Journal of Experimental Biology.

Bij zoogdieren met groot uithoudingsvermogen denken we al gauw aan galopperende paarden en eindeloos dravende honden. Maar de voornaamste reden dat wij mensen zulke dieren niet kunnen bijhouden, is het feit dat we op twee benen zijn gaan lopen, en daarmee aan snelheid hebben ingeboet.

Verder is de mens juist geprogrammeerd om lange afstanden af te leggen, zo beweren de wetenschappers. Ze baseren zich niet op lichaamsbouw, maar op vergelijkingen van het beloningssysteem in de hersenen.

Endorfines

Hardlopers kennen het gevoel van het ‘runner’s high’. Dit wordt veroorzaakt door het vrijkomen van pijnstillende endorfines bij langdurige fysieke inspanning.

Deze hersenstoffen maken niet alleen het volhouden van de inspanning makkelijker, ze kunnen ook een euforisch gevoel geven.

Evolutionaire theorieën stellen dat het verlichtende systeem heeft gediend om de klassieke ‘renjacht’ mogelijk te maken, en mogelijk ook om mensen uit te dagen ‘voor de lol’ de duurconditie te verbeteren.

Dit zou de overlevingskansen vergroten wanneer het noodzakelijk was om trekkend grote afstanden af te leggen, in een nomadisch bestaan.

Inactieve fretten

De Amerikanen hebben met een experiment onderzocht hoe dit beloningsmechanisme bij mensen verschilt van dat van honden en fretten. Fretten moeten als roofdieren weliswaar zo nu en dan flink sprinten, maar leggen meestal geen grote afstanden af en rusten veel.

Honden stammen af van de wolf, een dier dat grote afstanden door open terrein aflegt en uren achtereen kan rennen.

Na een lange tijd in een tredmolen te hebben gerend, blijken mensen en honden een vergelijkbare hoeveelheid endorfines aan te maken. Bij fretten ontbreekt het runner’s high echter volledig. Voor deze diertjes is lange afstanden rennen dus pas echt afzien.

Couch potatoes

De onderzoekers denken niet dat de mensheid hiermee zomaar de oplossing voor de obesitas-epidemie in de schoot geworpen krijgt.

De zogeheten ‘couch potatoes’ zijn simpelweg niet fit genoeg om het euforische gevoel van de runner’s high te ontwikkelen. Daarvoor zullen ze eerst moeten afvallen en de conditie op peil brengen.