AMSTERDAM - Bij een gerichte zoekactie met de Hubble-ruimtetelescoop zijn drie zogeheten quasars ontdekt die als 'zwaartekrachtlens' werken.

Dat wil zeggen dat ze met hun zwaartekracht de beelden van verre sterrenstelsels die recht achter hen staan versterken en vervormen.

Een quasar is de heldere kern van een sterrenstelsel. In die kern schuilt een superzwaar zwart gat dat materie uit zijn omgeving opslokt en op die manier kolossale hoeveelheden energie produceert.

Moederstelsel

Dat maakt dat een quasar doorgaans aanzienlijk meer licht produceert dan het stelsel waar hij deel van uitmaakt. Hierdoor zijn de moederstelsels van quasars niet of nauwelijks waarneembaar en is het moeilijk om een schatting te maken van hun massa's.

Als zo'n stelsel echter als zwaartekrachtlens fungeert, kan uit de wijze waarop deze het beeld van een verder weg gelegen stelsel vervormt toch een schatting van zijn massa worden gemaakt.

De astronomen die de nieuwe 'lensquasars' hebben ontdekt, zijn bezig om een catalogus van deze objecten samen te stellen. Dit om te onderzoeken of sterrenstelsels die een quasar in hun kern hebben wezenlijk verschillen van stelsels zonder quasar.