AMSTERDAM - De energiecentrales van onze cellen - de mitochondriën - functioneren slechter aan het begin van de ziekte van Alzheimer.

Deze ontdekking kan meehelpen de diagnose Alzheimer in een vroeger stadium te stellen en zo eerder met een (nog te ontwikkelen) behandeling te beginnen.

Dat schrijven Amerikaanse onderzoekers van de Mayo Clinic deze week in het online tijdschrift PLoS ONE.

Al geruime tijd bestond het vermoeden dat de mitochondriën een rol spelen bij Alzheimer, alleen er was nog niet bekend hoe. Door onderzoek te doen op drie verschillende typen muizen met allen een ander gen wat tot de ziekte van Alzheimer leidt, is nu ontdekt hoe dat werkt.

Veranderingen

Bij de muizen traden veranderingen in het brein op, zelfs voordat er sprake was van merkbaar geheugenverlies. De mitochondriale veranderingen droegen hieraan bij.

"De grote vraag die volgt uit het onderzoek is: kunnen we de mate van mitochondriaal disfunctioneren verbinden met de voortgang van de symptomen bij de ziekte van Alzheimer?" aldus hoofdonderzoeker Eugenia Trushina.

Stofwisselingsonderzoek

Om de studie te kunnen doen, gebruikte het onderzoeksteam een relatief nieuwe methode van stofwisselingsonderzoek, namelijk metaboloom-analyse.

Hiermee wordt de weg die de stofwisseling in de cel aflegt, gevolgd. Hiermee is te zien wat in een cel gebeurt tijdens een ziekteproces. In dit geval werd duidelijk dat de energiehuishouding aan de basis staat van het ziekteverloop.

Consequenties

"We kijken niet naar de consequenties van de ziekte van Alzheimer, maar naar de eerste moleculaire mechanismen die leiden tot de ziekte," legt Trushina uit. De volgende stap is kijken of dezelfde processen ook bij mensen te vinden zijn met dezelfde biomarkers als bij de muizen.

Pas daarna is er mogelijk zicht op het ontwikkelen van een medicijn dat de verstoorde stofwisseling kan stopzetten of zelfs tenietdoen.