AMSTERDAM - Wanneer een vis gewond raakt, komt er automatisch een suikerachtige geurstof vrij uit zijn schubben, die soortgenoten waarschuwt voor gevaar. Het is nu bekend hoe die alarmstof werkt.

Wetenschappers van de Nationale Universiteit van Singapore beschrijven deze geurstof in de nieuwste editie van Current Biology.

Dat een gewonde vis zijn soortgenoten alarmeert, was al langer bekend. De school vissen waar de gewonde deel van uitmaakt wordt ineens een stuk actiever en zwemt indien mogelijk weg om zelf niet gewond te raken.

Het stofje dat vrijkomt uit de schubben van een verwonde vis wordt ook wel Schreckstoff genoemd, Duits voor schrikstof. De Singaporese onderzoekers hebben nu vastgesteld dat het gaat om een mix van moleculen, waarvan het suikermolecuul chondroitine een belangrijke is.

Angst

Wanneer schubben beschadigd raken, breken enzymen razendsnel het molecuul chondroitinesulfaat uit de schubben af tot deze actieve stof. Van dit molecuul is bekend dat het angst opwekt.

Dat opwekken van angst doet het via een specifiek deel van het reukbrein, ontdekten de onderzoekers tijdens hun experimenten met zebravisjes. In dat deel van de hersenen zitten gespecialiseerde cellen die het alarmsignaal direct kunnen doorsturen naar hogere delen van het brein.

Van nature

Volgens de onderzoekers is het stofje niet ontstaan als alarmstof. Het komt van nature vrij uit de beschadigde schubben. Vissen die deze geur als onraad beschouwen, maken meer kans om te overleven, omdat de angst hen doet vluchten.

Door de stof verder te onderzoeken hopen de wetenschappers meer te weten te komen over angst in het algemeen.