BRAUNSCHWEIG - AMSTERDAM - Op Madagaskar ontdekten goed zoekende biologen vier nieuwe soorten mini-hagedissen, waaruit blijkt dat er een volledig functionerend diertje kan bestaan met zulke kleine afmetingen.

Ter vergelijking: een mensje van vijftien centimeter zou bijvoorbeeld fysiek niet kunnen bestaan.

De kleinste van de vier kameleons is niet veel groter dan de kop van een lucifer en ze behoren dan ook tot de kleinst bekende reptielen ter wereld.

Het onderzoeksverslag van onder andere de Zoologische Staatssammlung München uit Duitsland werd deze week gepubliceerd in het online tijdschrift PLoS ONE.

x
De kleinste kameleon ter wereld. Foto: Jorn Kohler

Om zeker te weten dat het daadwerkelijk vier verschillende soorten betreft, deden de onderzoekers een genetische analyse. De mini-hagedissen lijken namelijk erg veel op elkaar, maar ze zijn genetisch zeer verschillend.

De diertjes zijn erg lastig te vinden, aangezien ze overdag voornamelijk leven tussen afgevallen bladeren op de grond, maar 's nachts klimmen ze daaruit naar boven om te slapen op boomtakken en zijn ze dus even kort te zien tijdens het verplaatsen.

De kleinste van de vier, de Brookesia micra, vonden de biologen alleen op het eilandje Nosy Hara. De auteurs van de paper vermoeden dat het hier dan ook gaat op een extreem geval van eiland-dwerggroei, ofwel microendemie. Dit fenomeen doet zich voor als een soort zich door evolutie aanpast aan een beperkt leefgebied, zoals een eilandje.

"De extreme miniaturisatie van deze dwergreptielen gaat mogelijk gepaard met vele speciale aanpassingen van de lichaamsbouw en is veelbelovend voor vervolgonderzoek," legt bioloog Frank Glaw uit. "Maar het belangrijkst is om onze inspanningen te richten op behoud van de leefgebieden van deze endemische soorten die alleen op Madagaskar voorkomen en zwaar worden bedreigd door ontbossing."