UTRECHT – De kans is klein dat we nog veel slimmer worden, zeggen Duitse en Engelse onderzoekers. Een verdere toename in denkvermogen kan allerlei problemen opleveren.

De wetenschappers onderzochten waarom mensen niet slimmer zijn en kwamen tot de conclusie dat dit evolutionair gezien ook grote nadelen met zich mee zou brengen.

Volgens de evolutieleer ondergaan organismen veranderingen die ze beter in staat stellen te overleven als soort. Maar sommige eigenschappen die op zichzelf voordelig zijn, brengen nadelen met zich mee die ervoor zorgen dat een organisme over het geheel genomen slechter is aangepast.

Zo zou het bijvoorbeeld in veel gevallen handig zijn als mensen 3 meter lang zouden zijn. Het hart van de meeste mensen zou dit echter niet aankunnen waardoor er onvoldoende bloed bij de hersenen zou komen.

Afwegingen

"Net zoals er evolutionaire afwegingen zijn voor fysieke eigenschappen, zo zijn ze er ook voor intelligentie", stelt Thomas Hills, een van de onderzoekers. Zo is het formaat van het brein van een baby beperkt door onder andere de grootte van het bekken van de moeder.

Grotere hersenen zouden kunnen leiden tot meer doodgeboren kinderen. Een aanpassing van het bekken zou op haar beurt weer een verandering teweegbrengen in onze manier van staan en bewegen.

Middelen als Ritalin, amfetaminen en koffie kunnen mensen helpen zich beter te concentreren. Maar mensen zonder concentratieproblemen presteren soms juist slechter als ze deze middelen gebruiken. Volgens Hills is dit een teken dat er een top zit aan het denkvermogen van mensen.

Superbrein

Zijn collega Ralph Hertwig voegt toe dat ook een onfeilbaar geheugen levens kan verstoren. Zo hebben mensen met een posttraumatische aandoening een gebeurtenis in hun leven op zo’n manier opgeslagen dat ze hem niet kunnen vergeten. Bij deze mensen komt deze herinnering bij het minste of geringste weer naar boven.

Ook bij de Asjkenazische joden is een soortgelijke ontwikkeling te zien. Zij hebben door op intelligentie gebaseerde selectieve voortplanting een IQ dat veel hoger ligt dan dat van de gemiddelde mens. Maar zij leiden ook bovengemiddeld veel aan ziektes als Tay-Sachs, een aantasting van het zenuwstelsel.

Kijkend naar al de negatieve bijwerkingen van een beter denkvermogen, zegt Hills dat het onwaarschijnlijk is dat er ooit een superbrein geboren zal worden. "Wel kunnen er middelen ontwikkeld worden die de gebruiker beter maakt in één specifieke taak."