UTRECHT – Een daling van CO2 in de atmosfeer blijkt de oorzaak van het ontstaan van de Antarctische poolkap in het verre verleden. 

Het was lange tijd onduidelijk hoe de polen 34 miljoen jaar geleden zijn overgegaan van een subtropisch klimaat naar hun huidige klimaat met een dikke ijslaag.

Nu blijkt uit nieuw onderzoek in Science dat de oorzaak van de vorming van de Antarctische ijskap een daling van het atmosferische CO2-gehalte met 40 procent was.

Voorheen werd gedacht dat de temperatuurdaling op de polen veroorzaakt was door een overgang van een warme naar een koude Golfstroom richting de polen.
De vormig van de poolkappen wordt gezien als één van de belangrijkste klimaatkantelpunten in de geschiedenis van de Aarde.

Airconditioning

De ijskappen op de polen worden ook wel de airconditioning van de Aarde genoemd. Ze hebben invloed op de wereldwijde circulatie van warme en koude lucht, op neerslagpatronen en op regionale en mondiale temperaturen.

De vorming van de ijskappen gebeurde in slechts 100.000 jaar, een voor geologische begrippen zeer korte tijdspanne. Het betekende het einde voor de grote diversiteit aan diersoorten die in de 100 miljoen jaar voor het ontstaan van de ijskappen op de polen leefden.

Smelten

Volgens hoofdonderzoeker Matthew Huber geven de resultaten de grote intrinsieke invloed van CO2 op het Aardse klimaat weer, die zowel in het verleden als in het heden geldt. Hij stelde de maximale waarde van atmosferisch CO2 waarop ijskappen kunnen vormen vast op 600 delen per miljoen.

Het huidige CO2-niveau nadert de 400 delen per miljoen. Huber verwacht dat met de huidige toename van broeikasgasuitstoot rond 2100 een waarde tussen de 550 en 1000 delen per miljoen zal worden bereikt. Hij benadrukt echter dat de vorming en het smelten van de poolkappen niet op dezelfde schaal verlopen. Op welke CO2-concentratie de kappen volledig smelten is dan ook nog onduidelijk.