AMSTERDAM - Een in 2009 geïnstalleerde luchtbehandelingsinstallatie blijkt Leonardo Da Vinci's schilderij Laatste Avondmaal erg goed te beschermen tegen de zware Milanese luchtvervuiling.

Onder leiding van Costas Sioutas onderzocht een team van de Universiteit van Californië, USC, de luchtkwaliteit in het Santa Maria Delle Grazie-klooster in Milaan waar de schildering zich bevindt. Het team publiceert de uitkomsten in het decembernummer van Environmental Science & Technology.

De altijd experimenterende Da Vinci schilderde het werk op een muur in de refter van het klooster op zo'n manier dat het al vrij snel na de voltooiing in 1498 zichtbaar in verval raakte.

Toch slaagden restaurateurs er bijna vijf eeuwen later in het zwaar vervallen meesterwerk zo te herstellen dat het publiek er vanaf dat moment weer van kon genieten.

Vijand

Luchtvervuiling is een grote vijand van het werk. Om ervoor te zorgen dat verontreiniging van zowel grof- als fijnstof buiten de deur blijft, installeerde het klooster in 2009 een luchtbehandelingsinstallatie, alleen was niet bekend hoe groot het effect daarvan was.

De techneuten van de USC ontwikkelden speciale luchtkwaliteitsmeters om de kwaliteit van de lucht rond het werk te meten.

Daarnaast konden de onderzoekers het verschil in luchtsamenstelling tussen binnen en buiten bepalen. Na een jaar gegevens verzamelen, blijkt dat de het nieuwe systeem in het klooster tussen de 88 en 94 procent grof- en fijnstof van buiten tegenhoudt.

Bedreiging

Vervuilingsbronnen binnen in het klooster vormen nog wel een bedreiging voor de muurschildering.

Vetzuren afkomstig van de menselijke huid en zelfs vetstoffen uit vroegere restauraties van het werk, vervuilen het Laatste Avondmaal nog steeds, zelfs met de strikte toegangsmogelijkheden - slechts een handvol mensen mag tegelijk naar binnen via een luchtsluis.

Omdat er steeds meer sprake is van massatoerisme op plaatsen waar gevoelige objecten staan, is dit onderzoek belangrijk om kennis te vergaren over luchtvervuiling en de bestrijding ervan.