AMSTERDAM - Een inktvis- en een kwallensoort die leven in de diepzee kunnen hun camouflage razendsnel aanpassen om onder verschillende lichtomstandigheden onopvallend te blijven voor vijanden.

Amerikaanse biologen van de Duke University melden dat in de editie van Current Biology die op 10 november online verscheen.

Weekdieren die op zo'n 600 tot 1000 meter diepte in zee leven kunnen zich op twee manieren camoufleren: door doorzichtigheid of door rood of zwart pigment.

Normaal gesproken is op deze diepte doorzichtigheid de beste camouflage. Van dieren met een donkere kleur is namelijk het silhouet van een afstandje zichtbaar.

Zoeklichten

Maar omdat in de diepe gedeelten van de oceanen verschillende roofdieren zijn uitgerust met zoeklichten op hun kop, is het beter om donkere kleuren te hebben.

Doorzichtige kwallen weerkaatsen dit zoeklicht namelijk twee keer sterker dan donkere kleuren, ontdekten de biologen. De onderzochte weekdieren, de octupus Japatella heathi en de kwal Onychoteuthis banksii, blijken beide strategieën in te kunnen zetten.

Ze beschikken over speciale cellen, chromatoforen, die onder invloed van licht binnen enkele seconden verschieten van kleine donkere stipjes naar grote dofrode vlekken die het oppervlak bedekken, waardoor het dier niet meer doorzichtig is.

Expeditie

Het verschijnsel werd ontdekt en op video vastgelegd tijdens een expeditie voor de kust van Chili en Peru. Vervolgens namen de onderzoekers jonge inktvissen mee naar hun laboratorium om hun reactie op verschillende lichtprikkels te onderzoeken.

Onder invloed van blauw licht vergelijkbaar met dat van roofdieren verschoten ze van kleur. Rood licht had dit effect niet, want dat zou de rode dieren juist zichtbaar maken.