DEN BOSCH - Nederlandse onderzoekers hebben met innovatieve infraroodopnamen een rijke oogst aan tot dusver onbekende details gevonden onder de zichtbare verflaag van het schilderij de Temptatie van Antonius van Jeroen Bosch.

Tot dusver zijn niet eerder zoveel veranderingen tussen voorbereiding en eindresultaat blootgelegd in een schilderij van Jeroen Bosch, zei vrijdag technisch kunsthistoricus en hoogleraar Ron Spronk.

''Er is een hele andere compositie ontstaan."

Er is vrijwel geen andere uitleg mogelijk dat de wijzigingen op het middenpaneel van het drieluik in een laat stadium zijn gemaakt naar wens van de opdrachtgever.

Altaarstuk

Omdat het vermoedelijk gaat om een altaarstuk is het mogelijk dat de oorspronkelijke schildering gekuist en aangepast werd in opdracht van de kerk. Desondanks bleven er seksuele toespelingen zoals een bordeelscene staan op het eindresultaat.

Het ongekend grote aantal veranderingen tijdens het productieproces biedt nog grotere zekerheid dat het werk kan worden toegeschreven aan de wereldberoemde meester zelf, aldus de hoogleraar.

Het drieluik dat voluit de Verzoeking van de heilige Antonius heet, hangt in Lissabon. De Portugese hoofdstad was in september de zesde tussenstop van de onderzoekers die een tournee maken langs alle musea in de wereld die werk van de wereldberoemde Bossche schilder hebben hangen. Volgende week zijn ze voor onderzoek aan drie schilderijen in Venetië.

Het veel grotere unieke, jarenlange, internationaal kunsthistorisch onderzoek naar al het werk van Jeroen Bosch (circa 1450-1516) ligt volgens hem op koers. De onderzoekers maken van alle panelen afbeeldingen met extreem hoge resolutie. Tot dusver is een bestand van 500 gigabyte gemaakt.

Prado

Het is nog steeds niet zeker of Spronk en zijn collega’s terechtkunnen in het Prado in Madrid waar de meeste schilderijen hangen waaronder het bekendste stuk, de Tuin der Lusten. Maar vanwege een goede samenwerking met de Spanjaarden blijven de onderzoekers optimistisch.

De definitieve resultaten en interpretaties van het onderzoek à 2,6 miljoen euro worden in 2016 gepresenteerd als Den Bosch een nationale herdenking organiseert vanwege het 500e sterfjaar van de beroemdste inwoner.