UTRECHT – Door verstoring van de luchtcirculatie boven India nemen orkanen in de Arabische Zee toe in kracht en aantal. Zelfs Iran ligt nu binnen bereik van de verwoestende stormen. 

Dit schrijft een internationale groep onderzoekers onder leiding van de Universiteit van Virginia in het wetenschappelijke tijdschrift Nature.

Het is niet het gevolg van de mondiale klimaatverandering, maar van de lokaal zeer hoge concentratie zwevende deeltjes, die bekend staat als de Aziatische bruine wolk.

In 70 jaar tijd is door sterke bevolkingsgroei in India en Pakistan, het toenemende gebruik van fossiele brandstoffen en de (onvolledige) verbranding van biomassa, de uitstoot van roetdeeltjes en andere aerosolen een zesvoud toegenomen.

De kilometersdikke heiige nevel die hierdoor is ontstaan hangt vrijwel permanent boven het noorden van India en soms ook boven buurlanden en delen van de Indische Oceaan.

Verstoorde moesson

Uit een publicatie in het blad Science vorige maand was al gebleken dat deze lokale luchtvervuiling verstoring van de Indiase moesson veroorzaakt.

Het noordoosten van het land, met het stroomgebied van de Ganges, is hierdoor 10 procent droger geworden, terwijl het regenseizoen in het zuiden en zuidwesten juist meer neerslag en een toename van overstromingen brengt.

Orkaanvorming

Volgens de auteurs in Nature heeft deze verstoring van de moesson nog veel verder strekkende gevolgen. Zo zijn oostenwinden op grote hoogte sinds 1979 een stuk zwakker geworden. Ten tijde van het regenseizoen bliezen deze winden in de Arabische Zee de koppen van tropische stormen af, waardoor de stormen niet konden uitgroeien tot echte orkanen.

Nu deze winden zwakker waaien, groeien de stormen juist vlak voor de moesson, wanneer het zeewater de hoogste temperatuur heeft, gemakkelijk uit tot tropische cyclonen.

Waarnemingen

Oorspronkelijk ontwikkelden boven de Arabische Zee slechts twee tot drie zwakke orkanen per jaar. In de periode naar 2010 is niet alleen het aantal toegenomen, maar ook de kracht. Zo zijn al windsnelheden waargenomen tot orkaankracht 5, de zwaarste in de schaal.

Sinds 2007 is bovendien gebleken dat de cyclonen een groter bereik hebben. Ze reiken nu tot in de Golf van Oman en hebben ook boven Iran al schade ingericht. Voor zover de onderzoekers bekend, is dit nooit eerder voorgekomen.

Dichtbevolkt

Omdat de Arabische Zee voor een orkaangebied relatief klein in omvang is, gaat het grootste deel van de stormen via een van de dichtbevolkte kusten aan land.

Wanneer de klimaattrend doorzet, neemt het risico toe dat ook Karachi en Bombay getroffen zullen worden. Dit zijn de grootste steden van Pakistan en India, met een geschatte totale bevolking van respectievelijk 18 miljoen en 20 miljoen inwoners.