AMSTERDAM - Er bestaat een verband tussen de afname van milieuverontreiniging en minder dode zones in zee. Dit zijn gebieden zonder zuurstof, waar planten en dieren niet kunnen leven.

Dit concluderen onderzoekers van de Johns Hopkins University en de University of Maryland Center for Environmental Science op basis van zestig jaar gegevens over de waterkwaliteit in de Chesapeakebaai. Dit is de grootste riviermonding aan de oostkust van de Verenigde Staten.

Hun bevindingen staan in het novembernummer van Estuaries and Coasts.

Sinds 1980 vermindert het aantal dode zones in de zomer en de na-zomer. Dit is een belangrijk gegeven, omdat in de jaren tachtig de staten rondom de baai zijn begonnen met een groot programma om de verontreiniging te verminderen.

Zomer

De dode zones nemen echter toe aan het begin van de zomer. Dat komt door de stratificatie, waarbij de bovenste laag water, die zuurstof opneemt, niet mengt met de lagen eronder. Dit heeft te maken met de veranderde windrichting, het zoutgehalte van het water en de zeespiegel.

"Als we niets zouden doen aan de verontreiniging, zouden er nog meer dode zones aan het begin van de zomer ontstaan", zegt een van de onderzoekers William Ball, hoogleraar milieutechnologie bij Johns Hopkins University.

Stikstof

Bij dode zones die door vervuiling worden veroorzaakt, komt er teveel stikstof en fosfor in het grondwater, dat via rivieren in de zee terecht komt.

Dit leidt tot een explosieve algengroei in kustgebieden. Als algen sterven en naar de bodem zakken, zijn er zoveel bacteriën nodig om ze af te breken, dat ze alle zuurstof in het water gebruiken.

Dode zones zijn met name nadelig voor kustgebieden waar zoet en zout water samenkomen. Deze gebieden staan bekend om hun ecologische diversiteit.