AMSTERDAM - Dat het krassen van nagels op een krijtbord door merg en been gaat, komt deels door de vorm van onze eigen gehoorgangen. Die vorm versterkt het krassende geluid.

Dat schrijven de musicologen Michael Oehler van de Macromedia Universiteit in Keulen en Christoph Reuter van de Universiteit van Wenen in de oktobereditie van het Journal of the Acoustical Society of America.

In de lijstjes met meest irritante geluiden staat het krassen van vingers en krijtjes over een krijtbord steevast bovenin. Zo ook in de ranglijst van geluiden die Oehler en Reuter hun proefpersonen lieten horen. Onder meer het krassen van een vork op een bord werd glansrijk verslagen.

Na dit eerste experiment pasten de onderzoekers de krassende geluiden aan, door deze te vervormen en door tonen in bepaalde frequentiegebieden weg te filteren.

Sommige luisteraars kregen de bron van het geluid te horen, anderen kregen te horen dat het geluid een deel was van een eigentijdse muziekcompositie.

Geleidingsvermogen

De luisteraars kregen de opdracht de geluiden een waardering te geven van uiterst onprettig tot uiterst prettig. Tegelijkertijd maten de onderzoekers de hartslag, bloeddruk en het elektrisch geleidingsvermogen van de huid.

Dit geleidingsvermogen veranderde siginificant bij als onprettig ervaren geluiden. Opmerkelijk genoeg bleek het aleligste gedeelte van het geluid binnen de frequenties van de menselijke spraak te liggen, tussen 150 en 7000 Hertz, met een piek tussen 2000 en 4000 Hertz. Wisten de proefpersonen waarnaar ze hadden geluisterd, dan ervoeren ze dit als onprettiger.

Menselijke spraak

Eerder onderzoek wees uit dat de gehoorgang specifieke frequenties versterkt en vooral die binnen het bereik van de menselijke spraak – handig om elkaar in rumoerige ruimtes te verstaan, maar vervelend wanneer de docent weer eens met een te kort krijtje op het bord schrijft.