UTRECHT – De vraag naar haaievinnensoep is een belangrijke boosdoener van de achteruitgang. Diverse haaiensoorten hebben reservaten nodig om te herstellen van vangstschade, zeggen Australische onderzoekers.

Mariene biologen van de James Cook Universiteit hebben een methode ontwikkeld om de omvang van haaienpopulaties beter te meten.

Deze bevestigt zorgen over overbevissing van haaien en toont dat veel soorten verder in aantal achteruit zullen gaan als de internationale visserij niet beter wordt gereguleerd.

Illegale vangst

Oorzaak ligt voor een groot deel in speciale visserij die enkel uit is op de rugvinnen van haaien. Deze worden in Azië verwerkt in haaievinnensoep.

De vis zelf wordt niet opgegeten, maar teruggeworpen in de oceaan, waar deze vervolgens sterft. Naar schatting van de Australiërs is 75 procent van zulke haaienvangst illegaal en niet gedocumenteerd.

Daarnaast worden veel haaien het slachtoffer van onbedoelde bijvangst in grote netten, van vissers die op zoek waren naar andere vissoorten. Van deze haaien wordt niets aan wal gebracht en ook deze sterftepost wordt nergens officieel gemeld.

Haaiendemografie

Volgens de onderzoekers is de werkelijke getalsachteruitgang van veel haaiensoorten daarom moeilijk bij te houden.

Om hier verandering in te brengen hebben ze een statistisch model ontwikkeld dat op basis van onder andere metingen van lichaamslengte en geboortecijfers in verschillende zeeën inschattingen maakt van de leeftijdsverdeling en omvang van de populaties.

Consistent beeld

“Onze verschillende benaderingen lieten allemaal een verrassend consistent beeld van de huidige populatieafnames zien”, zegt Mizue Hisano, een van de betrokken onderzoekers en hoofdauteur van de publicatie in wetenschapsblad PLoS ONE.

“Maar daarnaast laat het model ook het potentiële herstel van deze soorten zien als ze voldoende bescherming krijgen.”

Dat haaienreservaten effectief kunnen zijn om soorten te laten herstellen, blijkt in Australië tevens uit vergelijking van koraalriffen met en zonder visserijverbod. Veel haaiensoorten hebben echter decennia nodig om volledig te kunnen herstellen van overbevissing.