UTRECHT – Genetische parasieten veranderden de verre voorouders van de mens dusdanig dat ze transformeerden van eierleggers in zoogdieren.

Sinds onze voorouders 100 miljoen jaar geleden besmet raakten met parasietachtige stukken DNA, ontwikkelen vrouwen tijdens hun zwangerschap een placenta en kunnen daarom hun kind 9 maanden lang in hun baarmoeder voeden.

Voor de toevoeging van het DNA aan ons eigen genetische materiaal diende de baarmoeder slechts voor de ontwikkeling van eieren. Dit ontdekten wetenschappers van de Universiteit van Yale. De resultaten van het onderzoek zijn te lezen in Nature Genetics.

 

DNA

Fysieke verandering in dieren vindt meestal plaats doordat kleine veranderingen in hun DNA zich ophopen. In dit geval vonden de wetenschappers echter een groot stuk DNA dat ergens uit geknipt leek te zijn en zo in ons DNA werd geplakt.

Het stuk DNA werd vervolgens herkend als een zogenoemd transposon. Dit zijn stukken genetisch materiaal die een gastheer binnendringen en zich daar in het genoom nestelen. 

Transposons gedragen zich als parasieten en vertrouwen op het metabolisme van een gastheer om zichzelf te vermenigvuldigen. Zo kwam het uiteindelijk in de voortplantingscellen terecht en werd het van generatie op generatie doorgegeven.

Voorouders

Buideldieren en andere zoogdieren delen voorouders die nog eieren legden. De manier van zorg voor het nageslacht heeft zich in buideldieren en zoogdieren echter volledig anders ontwikkeld.

Om de functie van de genen van het transposon te achterhalen vergeleken de onderzoekers daarom het DNA van twee buideldieren met dat van gordeldieren en mensen en vonden het geplakte stuk DNA enkel terug in de twee laatste.

Het transposon zorgde voor een plotselinge verandering in de functie van de baarmoeder van onze voorouders, van productie van eieren naar een verzorgende omgeving voor ons nageslacht. Zonder de parasiet zouden vrouwen dus wellicht rondlopen met een buidel of misschien zelfs eieren leggen.