UTRECHT – De warme golfstroom, die ervoor zorgt dat Europa een grotendeels gematigd klimaat heeft, is mogelijk stabieler dan eerder werd vermoed.

Dit valt althans te concluderen uit de ontdekking van een tot nog toe onbekende diepwaterstroming die ten noorden van IJsland ontstaat – en het weer afgekoelde water van de golfstroom over de oceaanbodem terugvoert naar het zuiden van de Atlantische Oceaan.

Deze IJslandse stroming is mogelijk van groter belang dan de reeds langer bekende East Greenland Current, die eveneens koud water over de oceaanbodem zuidwaarts voert, zo schrijven onderzoekers in wetenschapsblad Nature Geoscience.

Smeltwater

Van de Groenlandse stroming wordt gevreesd dat deze kan stilvallen wanneer door toedoen van smeltwater het zoutgehalte van het water afneemt. Het water wordt dan lichter en kan niet meer afzakken naar de oceaanbodem.

Het brongebied van de IJslandse stroming ligt verder van de afsmeltende Groenlandse ijskap verwijderd en is hierdoor waarschijnlijk minder gevoelig voor inmenging van dit zoete water.

IJstijd

Wanneer deze diepe stromingen zouden stilvallen, stopt ook de toevoer van warm oceaanwater via de golfstroom. Via dit theoretische scenario zou het afsmelten van het Groenlandse ijs juist kunnen leiden tot een plotse en sterke daling van de temperaturen in Europa.

Volgens onderzoekers was hiervan ook sprake tijdens de ijstijden, toen alle oceaanstromen wereldwijd aanzienlijk zwakker waren.