AMSTERDAM – Soms nemen we niet waar wat we zien, maar wat ons brein zich herinnert. Een speciaal soort ‘werkgeheugen’ beïnvloedt onze visuele waarneming.

Dat stellen wetenschappers in het tijdschrift Psychonomic Bulletin & Review. De vinding bewijst dat onze waarnemingen vaak meer over onszelf zeggen dan over wat we waarnemen.

Ze baseren zich op een reeks tests met optische illusies. Bij één daarvan vroegen ze deelnemers om een stippenpatroon te onthouden. De herinnering aan het patroon beïnvloedde hoe ze het tweede patroon zagen.

Dat komt doordat het brein verse herinneringen opslaat in een ‘werkgeheugen’. Het brein gebruikt die tijdelijke buffer bij het doen van verse waarnemingen. Kunnen we een bepaald beeld niet volledig registeren, dan kleurt het visueel werkgeheugen de rest van het plaatje in.

Problemen

Dat kan in ons dagelijks leven tot problemen leiden, menen onderzoeker Min-Suk Kang en zijn collega’s. Voor sommige handelingen vertrouwen we op visuele waarnemingen. Tijdens het autorijden zijn ‘oude plaatjes in het brein’ enkel tot last.

Onderzoeken uit 2009 bewezen al dat de visuele buffer nauw samenwerkt met ons kijkvermogen. Het hersendeel voor visuele waarneming ligt vlakbij het werkgeheugen.

Wetenschappers kunnen weten wat het geheugen heeft opgeslagen door hersenactiviteit te meten.