AMSTERDAM - Neptunus doet precies 15 uur, 57 minuten en 59 seconden over één aswenteling.

Dat is het resultaat van onderzoek door planeetwetenschapper Erich Karkoschka van de universiteit van Arizona, die de bewegingen van details in de atmosfeer van de Neptunus nauwkeurig in kaart heeft gebracht.

Anders dan de aardse planeten - Mercurius, Venus, de aarde en Mars - hebben de grote buitenplaneten van ons zonnestelsel geen vast oppervlak. Ze bestaan grotendeels uit gassen die voor een belangrijk deel in vaste en vloeibare vorm voorkomen.

Het enige wat je van buitenaf aan zo'n planeet kunt zien, zijn wolken en andere weersverschijnselen. En doorgaans zijn die niet geschikt om de rotatietijd van de planeet vast te stellen: de ene wolk beweegt nu eenmaal sneller dan de andere.

Omzeilen

Om dat probleem te omzeilen, is lange tijd gebruik gemaakt van de regelmatig variërende radiostraling die de grote gasplaneten uitzenden.

Recent is echter gebleken dat de variaties in die radiostraling niet zo regelmatig zijn als ze leken, wat betekent dat ze waarschijnlijk niet precies synchroon lopen met de draaiing van het planeetinwendige.

Vandaar dat Karkoschka teruggreep op de wolkenmethode, waarbij hij gebruik maakte van honderden opnamen van de Hubble-ruimtelescoop en de Voyager-ruimtesondes.

Grote snelheidsvariaties

Het gros van de structuren in de Neptunusatmosfeer bleek de bekende grote snelheidsvariaties te laten zien, maar enkele ervan vertonen een grote regelmaat, net als de Grote Rode Vlek op Jupiter.

Volgens Karkoschka wijst die regelmaat erop dat de bewegingen van deze weersystemen de rotatie van het inwendige van Neptunus op de een of andere manier volgen.