'Vogels zingen volgens eigen grammatica'

AMSTERDAM – Het gezang van vogels voldoet net als de taal van mensen aan een soort grammatica. Dat beweren Japanse wetenschappers.

Japanse meeuwen en andere zangvogels houden zich bij hun gezang waarschijnlijk aan bepaalde ‘grammaticale’ regels zoals een syntaxis, oftewel een gangbare volgorde van verschillende taalelementen.

Wanneer de vogels liedjes horen van soortgenoten die niet aan deze regels voldoen, reageren ze daar sterk op. Dat meldt New Scientist op basis van onderzoek aan de Universiteit van Kyoto.

Opnames

“Zangvogels hebben waarschijnlijk het vermogen om spontaan syntaxische structuren in hun liedjes te verweven”, verklaart hoofdonderzoeker Kentaro Abe.

De wetenschappers kwamen tot hun bevindingen door Japanse meeuwen in een laboratorium te laten luisteren naar opgenomen gezang van soortgenoten.

Het is al langer bekend dat deze vogels sterk reageren wanneer ze onbekend gezang horen.
De onderzoekers lieten de Japanse meeuwen eerst wennen aan de liedjes die ze hadden opgenomen. Vervolgens werden de opnames gemixt door verschillende syllaben in het gezang om te draaien.

Onverwacht

Bij drie van de vier liedjes vertoonden de Japanse meeuwen geen reactie op de gemixte versie. Ze leken de toon en melodie nog steeds te herkennen.

Maar bij één gemixte opname werden ze opnieuw erg onrustig. De resultaten van het onderzoek zijn gepubliceerd in het wetenschappelijk tijdschrift Nature Neuroscience.

“De uitkomst van ons onderzoek was erg onverwacht”, aldus Abe. “De vogels reageerden op slechts één van de gemixte versies, alsof alleen bij dit gezang een bepaalde grammaticale regel uit hun sociale omgeving werd overtreden.”

Niet aangeboren

“Dit wijst er op dat er specifieke regels bestaan voor de volgorde van verschillende onderdelen in het gezang van vogels”, concludeert de Japanse wetenschapper. “Deze regels delen de vogels waarschijnlijk met de soortgenoten in hun omgeving.”

Bij een vervolgexperiment bleek overigens dat jonge vogels niet reageerden op de gemixte opname die de oudere Japanse meeuwen zo in verwarring bracht.

Dit suggereert volgens Abe dat het grammaticale gevoel van vogels niet is aangeboren. Waarschijnlijk ‘leren’ de dieren de regels tijdens hun leven.

Lees meer over:

Dagelijkse nieuwsbrief

Dagelijkse nieuwsbrief
Elke ochtend rond 6.00 uur weten wat het nieuws wordt?
Tip de redactie