'Menselijk oog kan in theorie magnetisch veld waarnemen'

AMSTERDAM – Het menselijk oog bevatten eiwitten die schildpadden en fruitvliegjes helpen om magnetische velden te detecteren. Dat hebben Amerikaanse wetenschappers vastgesteld.

Als lichtgevoelige eiwitten uit het menselijke netvlies worden getransplanteerd naar het lichaam van fruitvliegjes, gebruiken de dieren deze zogenaamde cryptochromen voor de waarneming van magnetische velden.

De ontdekking suggereert dat ook mensen een latent vermogen hebben om magnetische velden waar te nemen. Dat meldt New Scientist op basis van onderzoek aan de Universiteit van Massachusetts.

Schildpadden

De wetenschappers kwamen tot hun bevindingen door cryptochromen te bestuderen bij fruitvliegjes. Het is al langer bekend dat deze lichtgevoelige eiwitten ervoor zorgen dat dieren als schildpadden, duiven en fruitvliegjes magnetische velden kunnen detecteren.

Om te bepalen of ook de cryptochromen in het menselijke netvlies geschikt zijn voor deze taak, verving hoofdonderzoeker Steven Reppert enkele lichtgevoelige eiwitten in het lichaam van fruitvliegjes door menselijke exemplaren die hij had gekweekt in zijn laboratorium.

Beloning

Hij trainde de gemuteerde diertjes om een beloning in de vorm van suiker te associëren met een magnetisch veld. Vervolgens gaf hij de fruitvliegjes de keuze tussen twee gebieden waar ze overheen konden vliegen: een gebied met een magnetisch veld en een gebied zonder magnetisch veld.

De diertjes vlogen bijna allemaal over het magnetisch veld omdat ze verwachtten om dan suiker te ontvangen.

Die keuze suggereert dat fruitvliegjes ook met menselijke cryptochromen in staat zijn om magnetische velden te detecteren. De resultaten van het experiment zijn gepubliceerd in het wetenschappelijk tijdschrift Nature Communications.

Vrije radicalen

“We weten niet zeker of het molecuul hetzelfde kan doen in het menselijk oog, maar onze bevinding suggereert van wel”, concludeert Reppert in het Amerikaanse tijdschrift Wired.

Eerdere studies suggereren echter dat magnetische waarneming op basis van cryptochromen alleen werkt bij dieren als er ook bepaalde vrije radicalen in het lichaam aanwezig zijn die schadelijk zijn voor het DNA.

Evolutie

Dit is geen probleem voor dieren met een kort leven, maar de vrije radicalen zouden de levensverwachting van mensen aanzienlijk verkorten. Het is volgens veel wetenschappers dan ook aannemelijk dat het vermogen om magnetische velden te detecteren in de loop van de evolutie is verdwenen bij mensen.

“Misschien waren mensen ooit, net als andere dieren, in staat om zich te oriënteren op basis van magnetische velden”, verklaart deskundige Klaus Schulten in Wired. “Maar dat is dan wel heel lang geleden.”

Lees meer over:

Dagelijkse nieuwsbrief

Dagelijkse nieuwsbrief
Elke ochtend rond 6.00 uur weten wat het nieuws wordt?

NUwerk

Tip de redactie