AMSTERDAM – Mensen hebben taal nodig om cijfers te kunnen doorgronden. Dat hebben Amerikaanse wetenschappers aangetoond door dove mensen te bestuderen met een beperkte gebarentaal.

Als mensen geen taal beheersen waarin ze getallen kunnen uitdrukken, zijn ze niet in staat om het verschil tussen verschillende hoeveelheden te begrijpen.

Dat schrijven onderzoekers van de Universiteit van Chicago in het wetenschappelijk tijdschrift Proceedings of the National Academy of Sciences.

Weinig

De wetenschappers kwamen tot hun bevindingen door experimenten uit te voeren met dove mensen uit Nicaragua die een unieke gebarentaal gebruiken. In deze taal kunnen ze geen exacte getallen uitdrukken, maar alleen het verschil tussen ‘veel’ en ‘weinig’.

“Tot het getal drie begrijpen ze alles nog, maar hogere getallen snappen ze niet”, verklaart hoofdonderzoekster Elizabet Spaepen op de Amerikaanse nieuwssite NPR.org.

Pols

Bij een van de experimenten gaf Spaepen bijvoorbeeld enkele tikjes op de pols van proefpersonen. Daarna vroeg ze hen om te antwoorden door hetzelfde aantal tikjes op haar pols te geven.

“Maar als ik vier keer op hun pols sloegen, antwoordden zij bijvoorbeeld met vijf tikken”, aldus de onderzoekster.

Volgens Spaepen toont haar studie voor het eerst onomstotelijk aan dat taal de basis vormt voor wiskundig inzicht.

Amazone

Ook in de Amazone leven verschillende primitieve volken die een taal spreken waarin geen precieze aantallen kunnen worden uitgedrukt. Uit eerdere wetenschappelijke studies is gebleken dat ook deze mensen moeite hebben om getallen boven de drie te doorgronden.

Tot nu toe was echter niet duidelijk of dat kwam door de beperking van hun taal, of door het feit dat ze in een cultuur leven waarin precieze getallen onbelangrijk zijn (ze gebruiken bijvoorbeeld geen geld).

Geld

De Nicaraguaanse proefpersonen die hebben deelgenomen aan de recente studie, leven echter in een moderne cultuur waarin ze veel te maken krijgen met uiteenlopende getallen. Zo wordt er in hun land weldegelijk gewoon betaald met geld. Toch kunnen ze door hun beperkte taal geen onderscheid maken tussen grotere getallen.