AMSTERDAM – Het toebrengen van pijn aan het eigen lichaam kan schuldgevoelens over een vervelende daad verlichten. Dat hebben Australische wetenschappers aangetoond met een experiment.

Als mensen zich vervelend gedragen tegen andere personen en daar achteraf spijt van hebben, kan zelfpijniging hun schuldgevoel met de helft doen afnemen.

Dat schrijven onderzoekers van de Universiteit van Queensland in het wetenschappelijk tijdschrift Psychological Science.

Opstel

Bij een experiment lieten de wetenschappers proefpersonen een opstel schrijven over een sociale gebeurtenis uit hun leven waarbij ze anderen hadden afgewezen of buitengesloten. Ook werd hun schuldgevoel over de gebeurtenis gemeten met behulp van een vragenlijst.

Vervolgens moesten de deelnemers hun hand in een een bak met ijs houden, of in een emmer water met een aangename temperatuur. Na afloop van het experiment werden hun gevoelens van schuld opnieuw in kaart gebracht.

Dobby

Bij de proefpersonen die hun hand pijnigden met het ijs bleken de schuldgevoelens ongeveer gehalveerd. De mensen die hun hand in het warme water hadden gehouden, toonden echter nog evenveel schuldgevoel als daarvoor.

Wetenschappers vermoeden al langer dat zelfpijniging een direct gevolg kan zijn van schuldgevoel. Dit fenomeen wordt ook wel het ‘Dobby-effect’ genoemd, naar de huiself die zichzelf vaak pijnigt uit de Harry Potter-boeken.

Verontschuldiging

De Nederlandse onderzoeker Rob Nelissen deed ook onderzoek naar het effect. Hij gelooft dat mensen vaak overgaan tot zelfpijniging als het niet mogelijk is om gewoon hun verontschuldigingen aan te bieden aan het slachtoffer van hun daden.

“Volgens deze visie kunnen er excessieve vormen van zelfpijniging ontstaan als een schuldgevoel niet wordt opgelost”, verklaart hij in het Britse tijdschrift New Scientist.