TROMSÖ - Rendieren kunnen beter omgaan met klimaatverandering in de noordelijke gebieden als ze gecastreerd zijn. Dat hebben de Samen, de inheemse bevolking van het noorden van Scandinavië ontdekt.

De dieren worden groter en kunnen beter met hun hoeven en gewei in het ijs schrapen, op zoek naar voedsel.

Gecastreerde mannetjes zorgen tevens beter voor de kalfjes. Ze laten de jonge dieren eerder schuilen in het midden van de groep dan dieren die nog wel vruchtbaar zijn. Daardoor hebben de kleintjes meer kans de ijzige winters te overleven.

Gewei

Ook behouden de gecastreerde dieren een groot deel van de winter hun gewei (wat helpt bij het zoeken naar voedsel) en hebben ze minder zin in seks. Daardoor verliezen ze minder gewicht en hebben ze meer kans om de winter door te komen.

Veerkrachtiger

''Om te zorgen dat kuddes in de toekomst veerkrachtiger worden, moeten we opnieuw de traditionele kennis over castratie tot ons nemen'', aldus professor Svein Mathiesen, die met de Samen onderzoek doet naar de rendieren.

Door de klimaatverandering varieert de temperatuur op de Noordpool steeds sterker en moeten de rendieren leren omgaan met de steeds veranderende omstandigheden.

Rusland

In Rusland, waar ook veel Samen wonen, worden veel rendieren gecastreerd - herders doen dat met hun tanden -, maar in het noorden van Scandinavië komt het minder vaak voor. Dat komt onder meer doordat de dieren in Rusland gebruikt worden om sleeën voort te trekken en dus tammer moeten zijn.

In Noorwegen kiezen de Samen voor sneeuwscooters en worden de dieren al jong geslacht, omdat hun vlees veel geld opbrengt.

Vaccinatie

In Scandinavië is het verplicht om rendieren te verdoven voor ze mogen worden gecastreerd. Dat kost volgens de Samen veel tijd en geld. Wetenschappers proberen daarom een vaccin samen te stellen dat hetzelfde effect heeft als een zogeheten halve castratie: de rendieren worden onvruchtbaar, maar behouden wel voldoende mannelijke hormonen om flink te kunnen groeien.

De ongeveer 100.000 Samen hebben gezamenlijk 2,5 miljoen rendieren in het noorden van Scandinavië en Rusland.