AMSTERDAM - Voedingsdeskundigen moeten nauwkeurig meten welke stoffen er in eten zitten. Alleen dan kunnen ze zinnige adviezen geven over gezonde voeding.

Martijn Katan houdt daarvoor vrijdag een pleidooi tijdens zijn afscheidsrede aan de Vrije Universiteit Amsterdam.

De scheidend hoogleraar voedingsleer zegt dat ongeveer tachtig jaar geleden paprika eindeloos werd ingedikt tot het in een reageerbuisje paste. Dan werd er in een laboratorium gekeken welke stoffen er in de groente zaten.

Afgedwaald

Vervolgens keken wetenschappers welk gezondheidseffect het eten van die stoffen in paprika's hadden op proefpersonen. Zo konden zij een verband leggen tussen het eten van paprika en de gezondheid. In de paprika bleek vitamine c te zitten en dat bleek gezond te zijn.

Sinds enkele decennia zijn voedingswetenschappers echter afgedwaald van deze nauwkeurige onderzoeksmethode, meent Katan. In plaats daarvan adviseren zij mensen om bijvoorbeeld een mediterraan dieet te volgen met olijfolie en vis.

Rap tempo

Zij vergeten daarbij te kijken welke stoffen daarin gezond zijn. Vaak volgen dergelijke voedingstips elkaar in rap tempo op.

Wetenschappers veroorzaken die hijgerigheid ook zelf, omdat ze tegenwoordig elke twee tot drie jaar nieuw onderzoeksgeld moeten binnenhalen, aldus Katan. Het is dan handig hun onderzoek ook resultaat heeft.

'Slow science'

Journalisten zijn op hun beurt dol op verhalen over wondermiddelen tegen overgewicht. Voor de wetenschap is het echter niet goed en daarom pleit Katan voor 'slow science'. De vraag wat gezond eten is kan volgens hem pas na jarenlang onderzoek echt worden beantwoord.

Een van de grootste misverstanden die 'de nieuwe voedingsleer' opleverde is dat vet eten slecht is. Katan: ''Onderzoekers hebben een jaar of twintig geroepen dat alle kwaad van vet kwam. Zonder vet eten zou je niet dik kunnen worden. Dat is onzin gebleken. Zo gingen voedingsfabrikanten vetvrije, maar mierzoete koekjes maken. Van suiker word je ook dik.''