GENEVE - Een op de vijf soorten planten en dieren die in Afrika in zoet water leven, wordt met uitsterven bedreigd. Dat blijkt uit een onderzoek van de internationale unie van natuurorganisaties IUCN, die verantwoordelijk is voor het opstellen van de Rode Lijst met bedreigde soorten.

De slechte situatie is onder meer te wijten aan de bouw van dammen, een toename van de landbouwactiviteit, overmatig watergebruik door bewoners en de komst van uitheemse soorten, die de lokale dieren en planten bedreigen, aldus de onderzoekers.

De gevolgen van deze verslechtering zijn enorm, aldus IUCN. Zo komt het levensonderhoud van miljoenen mensen onder druk te staan, doordat de hoeveelheid voedsel afneemt.

In Lake Malawi is het aantal Chambo, een veel gegeten groep vissoorten, in tien jaar tijd met 70 procent afgenomen. Daardoor kunnen veel mensen die rond het meer wonen, niet meer aan voldoende vis komen. In het Victoriameer is de situatie nog slechter.

Sahara

Daar worden 45 van de 191 vissoorten met uitsterven bedreigd. In Afrika ten zuiden van de Sahara zijn naar schatting 7,5 miljoen mensen afhankelijk van de visserij in zoet water.

Ook met de weekdieren gaat het niet goed. In de watervallen van de lagere delen van de rivier de Congo worden elf soorten weekdieren, die slechts in honderd kilometer water voorkomen, zeer ernstig bedreigd door vervuiling.

Libellen

Het door de Europese Unie gesubsidieerde onderzoek heeft vijf jaar geduurd. Per streek is bekeken hoe het gaat met de planten en dieren die er leven. Op die manier zijn 5167 soorten, waaronder libellen, vissen en schelpdieren, onderzocht door tweehonderd wetenschappers.

Het IUCN hopen dat beleidsmakers de resultaten van het onderzoek gebruiken bij besluiten over de aanpak van de gebieden waar het slecht gaat.

Circa 7 procent van alle soorten planten en dieren leeft in zoet water, terwijl dat maar 1 procent van het aardoppervlak beslaat.