AMSTERDAM - Amerikaanse onderzoekers hebben ontdekt dat de allerbuitenste, ijle laag van de aardse dampkring sterk reageert op variaties in de extreem-ultraviolette straling van de zon.

Tijdens perioden van geringe zonneactiviteit produceert de zon ook weinig van deze zeer energierijke straling. Het buitenste deel van de dampkring, de zeer ijle thermosfeer die zich uitstrekt van 90 tot 500 kilometer hoogte, koelt dan af, en neemt daardoor ook in omvang af.

Tijdens het recente langdurige zonneminimum, en vooral in de periode 2007-2009, was dat effect zo sterk dat de thermosfeer verder 'inzakte' dan in de afgelopen halve eeuw ooit eerder het geval is geweest.

Kunstmanen

Dat is goed nieuws voor kunstmanen in een lage baan om de aarde, die daardoor minder wrijving ondervinden en dus minder snel op geringere hoogte terechtkomen.

Uit het onderzoek, gepubliceerd in Geophysical Research Letters , blijkt bovendien dat de productie van extreem-ultraviolette straling van de zon grote variaties vertoont: niet elk zonneminimum is gelijk.

Onbekend is nog wat de mogelijke indirecte gevolgen zijn voor lager gelegen delen van de aardse dampkring, en mogelijk voor het klimaat.