AMSTERDAM – Een nieuwe techniek waarmee de microscopische kleurstructuur op de vleugels van vlinders wordt nagebootst, kan bankbiljetten mogelijk beter beveiligen tegen vervalsers.

Wetenschappers van de Universiteit van Cambridge zijn er in geslaagd om de kleurstructuur op de vleugels van vlinders te imiteren met nanotechnologie.

De bijzondere kleuren van vlinders worden niet veroorzaakt door pigment, maar door microscopische structuren waar licht op weerkaatst. Daardoor ontstaan verschillende optische lagen en zeer intense kleuren (zie afbeeldingen).

“Het is ons gelukt om één van de geheimen van de natuur te ontrafelen en te combineren met nanofabricatie, zodat we optische ontwerpen uit de natuur kunnen namaken”, verklaart hoofdonderzoeker Matthias Kolle.

Informatie versleutelen

De wetenschapper gelooft dat de kleurstructuur van vlinders in de toekomst kan worden gebruikt om afbeeldingen te maken op bankbiljetten, die niet of nauwelijks zijn te na te maken door vervalsers.

“Deze kunstmatige structuren kunnen worden gebruikt om informatie te versleutelen in optische signaturen op bankbiljetten of andere waardevolle spullen om deze tegen vervalsers te beschermen”, verklaart Kolle. “We moeten ons systeem nog verfijnen, maar in de toekomst zouden we op paspoorten of bankbiljetten wel eens kleurstructuren kunnen gaan zien die zijn gebaseerd op de vleugels van vlinders.”

De bevindingen van de wetenschappers zijn gepubliceerd in het wetenschappelijk tijdschrift Nature Nanotechnology.

Blauw of groen?

Het kleurpatroon van vlinders vervult volgens de onderzoekers ook een belangrijke rol in de natuur. Zo zouden de kleurstructuren op de vleugels van de dieren er in de ogen van roofdieren anders uitzien dan in de ogen van soortgenoten.

“De groene stukjes op sommige tropische vlinders lijken blauw als je ze met een bepaalde optische uitrusting bekijkt, maar met het blote oog lijken ze weer groen”, verklaart Kolle.

"Dat zou de evolutie van de bijzondere kleurpatronen kunnen verklaren. Als vlinders blauw lijken voor hun soortgenoten, terwijl ze voor hun vijanden juist groen zijn in een groene omgeving, kunnen de dieren zich dus verstoppen voor roofdieren en tegelijkertijd zichtbaar blijven voor mogelijke partners", aldus Kolle.