AMSTERDAM - Er is een sluitende verklaring gevonden voor de diepe kloven en spiraalvormige dalen in de noordelijke ijskap van de planeet Mars. Uit radaronderzoek met de Mars Reconnaissance Orbiter blijkt dat hun ontstaan voornamelijk aan de wind te danken is.

De noordelijke ijskap van Mars is een drie kilometer dikke opeenstapeling van ijs en stof. Op aarde ontstaan de structuren in zulke ijsmassa's doorgaans door het 'stromen' van het ijs.

Maar op Mars zijn andere krachten aan het werk. Gebleken is dat zowel de spiraalvormige dalen als de diepe kloof Chasma Boreale voornamelijk door de wind zijn gevormd.

Aangroeiend ijs

De beide structuren zijn echter niet het gevolg van erosie: ze zijn in de loop van miljoenen jaren samen met het aangroeiende ijs ontstaan. Door beïnvloeding van windpatronen waren de heuvels, dalen en vlakten in het onderliggende, oude ijs bepalend voor de huidige ligging en vorm van de kloven en dalen.

Het spiraalpatroon in de noordelijke ijskap van Mars ontstaat in feite op dezelfde manier als de grote wervelwinden in de aardatmosfeer. De koude lucht die vanaf de pool over de ijsvlakten stroomt, wordt door de draaiing van de planeet afgebogen, waardoor een spiraalvormig windpatroon ontstaat.