AMSTERDAM - Een 'nieuw tijdperk in de wetenschap' moest dinsdag aanbreken door in de grootste deeltjesversneller ter wereld, de Large Hydron Collider (LHC), protonen op elkaar te laten botsen.

Bekijk live streaming beelden

Problemen met protonenstralen zorgden echter voor vertraging, zeiden wetenschappers van de Europese organisatie voor nucleair onderzoek (CERN).

's Werelds grootste wetenschappelijke experiment -de LHC kostte zes miljard euro- moet inzicht bieden in de allerkleinste deeltjes en microkrachten.

Door op hoge snelheden, de snelheid van het licht naderend, deeltjes op elkaar te laten botsen, worden omstandigheden gecreëerd zoals die waren enkele fracties van seconden na de oerknal, een kleine veertien miljard jaar geleden.

Antimaterie

De experimenten moeten antwoord geven op vragen over het bestaan van antimaterie en de zoektocht naar het Higgs-deeltje, een theoretisch deeltje dat volgens wetenschappers massa geeft aan andere deeltjes, en dus aan alle grotere objecten in het universum.

Maar dan moet de LHC wel werken. "Het is een behoorlijk ingewikkelde machine en soms zit het mee en soms zit het tegen", aldus Michael Barnett van het Lawrence Berkeley National Laboratory. "Momenteel zit het een beetje tegen."

Tien dagen geleden werden twee stralen protonen met toenemende snelheid in tegengestelde richtingen gestuurd in de 27 kilometer lange ronde tunnel onder de Frans-Zwitserse grens.

Elekronvolt

De afgelopen dagen werden de stralen met een energie van 3,5 biljoen elektronvolt versneld, de hoogste energie waarmee ooit is gewerkt.

Het CERN probeert de twee stralen met krachtige supergeleidende magneten te laten kruisen, waardoor botsingen moeten ontstaan en een regen van deeltjes.

Het probleem is dat dergelijke grote machines zo moeilijk zijn te besturen dat het dagen kan duren voor het zover is.

Naalden

Daarbij zijn de deeltjes zo klein dat het moeilijk is om die op elkaar te laten botsen, het is vergelijkbaar met het 'afvuren van naalden aan beide zijden van de Atlantische Oceaan om die halverwege op elkaar te laten botsen', zei Steve Myers, directeur van versnellers en technologie van het CERN.

De problemen dinsdag ontstonden nadat de energietoevoer stokte en er herstart moest worden. De tweede keer sloot het veiligheidssysteem van de LHC de machine af.

Donkere materie

Algemeen directeur van het CERN, Rolf-Dieter Heuer, zei dat het mogelijk maanden duurt voordat er wetenschappelijke ontdekkingen worden gedaan, deels omdat computers gigantische hoeveelheden gegevens moeten verwerken.

Gehoopt wordt dat tegen het einde van dit jaar ontdekkingen zijn gedaan over donkere materie.