AMSTERDAM – 'Groene' consumenten mogen het welzijn van de aarde tijdens hun aankopen dan in gedachte hebben, het maakt ze nog geen aardige mensen. Sterker nog: de kans dat iemand gemeen en oneerlijk is, is bij een ethische shopper vele malen groter.

Canadese psychologen Nina Mazar en Chen-Bo Zhong deden onderzoek naar de materie en doopten hun studie, die opgenomen is in de Journal Psychological Science, ‘Maken Groene Producten Ons Aardigere Mensen?’.

Deze vraag moet volgens de wetenschappers negatief beantwoord worden. Ze ontdekten namelijk dat wanneer mensen het idee hebben dat ze geholpen hebben de aarde te redden, bijvoorbeeld door organisch babyvoedsel aan te schaffen, zij hiervoor ethische compensatie zouden krijgen.

Het leidt tot het ‘licentiëren van egoïstisch en dubieus moreel gedrag’, aldus het onderzoeksrapport.

Tests

De wetenschappers, verbonden aan de University of Toronto, kwamen tot de conclusie door vrijwilligers tests te laten doen, onder meer met geld. Hieruit kon vervolgens geconcludeerd worden dat de 'groene' deelnemers minder snel bereid waren hun geldbedrag te delen dan deelnemers die conventionele producten kopen.

Een tweede proef gaf deelnemers de kans hun geldbedrag te verhogen door een computerspelletjes vals te spelen en daarna een leugen te vertellen (de Guardian noemt dat stelen). Proefpersonen die de groene aureool droegen gingen hier vervolgens veel vaker op in dan andere deelnemers.

Minder eerlijk

Ook een test met een geld-envelopje werd beduidend minder eerlijk uitgevoerd door de klimaatbuddy’s: alle deelnemers werd gevraagd er geld uit te stelen, de milieuvriendelijke shoppers deden dit alleen zes keer zo vaak dan de meer conventionele winkelaars.

Het onderzoekduo zegt verrast te zijn over de resultaten, omdat aangenomen werd dat blootstelling aan de manifestatie van ethische standaarden (groene producten) als vanzelf zou zorgen voor een hogere sociale verantwoordelijkheid en beter ethisch gedrag.

Net zoals een recente studie aantoonde dat enkel kijken naar een Apple-logo, de creativiteit al verhoogt.

Bevestigt

Sociaal psycholoog Dieter Frey bevestigt dat de uitkomsten van dit onderzoek passen in een patroon van menselijk gedrag. "Op het moment dat goed gedrag in de publieke arena aangetoond is, neigen mensen ernaar op een ander vlak compensatie toe te staan", aldus de expert.