AMSTERDAM - Mensen maken zich vaker schuldig aan oneerlijk gedrag als ze zich in een donkere ruimte bevinden, of zelfs alleen een donkere zonnebril dragen. Dat hebben Amerikaanse wetenschappers aangetoond.

Onderzoekers van de Universiteit van Toronto en de Universiteit van North Carolina lieten mensen een aantal ingewikkelde puzzels maken. De proefpersonen mochten daarna hun eigen werk beoordelen en voor elk goed antwoord geld pakken uit een envelop.

Sommige deelnemers aan het experiment bogen zich over de puzzels in een goed verlichte kamer, anderen zaten in het donker.

Al snel bleek dat er over het algemeen meer geld uit de envelop verdween als de puzzel in de donkere kamer werd gemaakt, ook al waren de scores van de proefpersonen gemiddeld genomen niet beter.

Zonnebril

Bij een vervolgexperiment moesten mensen bankbiljetten uit een envelop verdelen tussen zichzelf en een andere persoon, die niet wist hoe veel geld er beschikbaar was. De onderzoekers ontdekten nu dat de deelnemers ook zelfzuchtiger en oneerlijker handelden als ze een donkere zonnebril droegen.

De resultaten van de studie zijn gepubliceerd in het wetenschappelijk tijdschrift Psychological Science.

Volgens de onderzoekers suggereert het onderzoek dat mensen sneller geneigd zijn om zich oneerlijk te gedragen als ze het gevoel hebben dat anderen hen niet goed kunnen zien. Duisternis zou in veel situaties zelfs leiden tot een irreëel gevoel van anonimiteit.

E-mail

“Stel je voor dat een persoon alleen in een donkere kamer zit en moet beslissen of hij wel of niet zal liegen tegen iemand in een e-mail”, verklaart hoofdonderzoeker Chen-Bo Zhong op de nieuwssite Physorg.com.

“Het is duidelijk dat de duisternis zijn niveau van anonimiteit hier niet daadwerkelijk beïnvloedt. Maar de donkere omgeving zal in dit soort situaties mogelijk wel leiden tot onethisch gedrag.”